Polski Mi-2 na planie „bondowskiego” filmu z 1981 roku. Poznajcie jego dalsze losy.

Polski Mi-2 na planie „bondowskiego” filmu z 1981 roku. Poznajcie jego dalsze losy.

Jak co roku, w wakacje, jedna z polskich stacji telewizyjnych powtarza całą serię filmów z serii przygód słynnego brytyjskiego agenta wywiadu – Jamesa Bonda. Jeden z moich ulubionych odcinków „Tylko dla twoich oczu” to jak zwykle wspaniałe plenery i ciekawe pojazdy, również te latające. Ponieważ już kilka razy w życiu oglądałem ten odcinek, to słynne sceny kręcone na wierzchołkach greckich Meteorów znam na pamięć. Jednak tym razem wpadł mi do głowy pomysł, aby odszukać śmigłowiec, który wziął udział w jednej z tych końcowych scen. Jaka była moja radość gdy na zagranicznej internetowej stronie www.bmt216a.dk odnalazłem gotowy materiał opracowany przez Macieja Szymańskiego z którym udało mi się również skontaktować. Historyczne zdjęcia śmigłowca udało mi się uzyskać od Tomasza Spólnickiego. Aby nie „wyważać otwartych drzwi” zapraszam do zapoznania się z tą bardzo ciekawą historią.

 Scena w filmie:
Śmigłowcem tym przylatuje generał Gogol na spotkanie w klasztorze w Meteorach, mając nadzieję, że wkrótce będzie on posiadaczem super urządzenia kodującego. Oczywiście Bond wykorzystuje swoje "standardowe procedury operacyjne" celem zniszczenia urządzenia. Generał jest ogólnie rozczarowany ale rozbawiony typowym dla Bonda poczuciem humoru wsiada z powrotem do śmigłowca i odlatuje.

Przylot śmigłowca SP-SAP (8A-8AP):
Odlot śmigłowca SP-SAP (8A-8AP):

 Ogólny rys śmigłowca:
Mi-2 - śmigłowiec zaprojektowany przez słynnego rosyjskiego projektanta Michaiła Mila, był produkowany tylko w Polsce. Prototyp wykonał pierwszy lot w 1961 roku, produkcja seryjna rozpoczęła się w 1965 roku. Maszyna miała tak wielki potencjał rozwojowy, że utworzono w PZL specjalny dział Badań i Rozwoju. Efektem było skonstruowanie około 25 wersji wojskowych i cywilnych. Około 7200 sztuk śmigłowca zostało wyprodukowane do 1985 roku, kiedy to w pełni polska konstrukcja PZL W-3 Sokół zaczęła być produkowana.
 Nasz bohater:
Mi-2, nr seryjny 525523038, o znakach SP-SAP zbudowano 18.03.1978 r. w  podstawowej wersji agrolotniczej z podwójnym sterowaniem. Wszedł do służby 02.04.1978 w Dziale Agro fabryki w Świdniku. Firma wysłała ten nowy egzemplarz na targi w Hanowerze w kwietniu 1978 r celem demonstracji możliwości operacyjnych. Po krótkim okresie przebywania w Dziale Rozwoju w PZL śmigłowiec w czerwcu 1980 r. został przeniesiony do firmy ZEUS (Eksploatacja Śmigłowców i Usługi) . 

Mi-2 SP -SAP Fotografia: Tomasz Spólnicki
Mi-2 SP -SAP Fotografia: Tomasz Spólnicki
Mi-2 SP -SAP Fotografia: Tomasz Spólnicki

 Udział w filmie:
Niedługo potem podpisano kontrakt na wypożyczenie jednego Mi-2 do filmu "For Your Eyes Only”. W ten sposób SP-SAP wraz z dwoma członkami załogi  - Czesławem Dyzmą jako pilotem i Stanisławem Porębskim jako mechanikiem - poleciał poprzez Saloniki, Kerkira do bazy Kalambaka. Nagrywanie filmu zostało przeprowadzone między 16 a 25 października 1980 r.
 Emerytura:
Śmigłowiec powrócił do Polski 29.10.1980 i dalej służył w agrolotnictwie.  Śmigłowiec  ten był w eksploatacji do 1995 roku. Ostatnim jego zadaniem były opryski pól w Mansura w Egipcie. Po zakończonej misji został załadowany do kontenerów i przetransportowany do Polski. SP-SAP był na końcu resursu , uszkodzenia z chemii rolniczej były również znaczące. Z tego powodu "HELISECO" (dawniej znany jako ZEUS) wymienił flotę na śmigłowce W-3 Sokół. Podjęto decyzję, że maszyna SP-SAP nie będzie remontowana. Pozostał na ziemi ... przez następne 5 lat.
 Śmierć:
Jesienią 2000 roku Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej, szukając wyposażenia do poligonu bojowego zwróciła się do "HELISECO" o pomoc. Firma zgodziła i przydzieliła kilka niesprawnych śmigłowców do nowych zadań. Prawdopodobnie pod koniec września 2000 roku, SP- SAP wraz z dwoma jego braćmi zostali przeniesieni  do Częstochowy. "HELISECO" przygotowało wniosek o usunięcie tego Mi-2 SP-SAP z  rejestru polskich statków powietrznych. Kadłub śmigłowca do dzisiaj pozostaje w Szkole Pożarniczej, służąc jako makieta do symulacji wypadków lotniczych. Znaki rejestracyjne są nadal widoczne na ogonie śmigłowca.
 

Mi-2 SP -SAP Fotografia: Tomasz Spólnicki

"Tylko dla twoich oczu" ciekawostki związane z SP-SAP:
a) Kwestia przemalowania maszyny została podniesiona od razu na pierwszej odprawie. Polska załoga otrzymywała już w Polsce sygnały, że zachowanie oryginalnego oznakowania nie jest mile widziane.  ... Ekipa filmowa ostatecznie zrezygnowała z namalowania czerwonych gwiazd na kadłubie. Mechanik przekształcił wszystkie litery S w cyfrę 8 co dało w wyniku rejestrację 8P-8AP. Oryginalne ciekawe malowanie kadłuba została zachowane, a logo producenta nie zostało ukryte z czego mogą być dumni polscy fani Jamesa Bonda.  
b) kombinezon pilota, który widać na filmie jest oryginalnym wyposażeniem agro pilotów,  należał do Czesława Dyzmy.
c) ekipa filmowa dostała pozwolenie na kręcenie scen wewnątrz klasztoru Św. Trójcy, jednakże opcja lądowania tam została odrzucona przez mnichów. W konsekwencji na wzgórzu w sąsiedztwie, ekipa skonstruowała makietę murów klasztornych i betonowe lądowisko dla śmigłowca. Wielkość strefy lądowania była nieco większa niż długość kadłuba Mi-2 ... Strefa istnieje do dziś i jest atrakcją dla turystów odwiedzających Meteory.
"Specjalne podziękowania dla Pana Marcina Królika i zespołu Archiwum  z  LPU HELISECO - za ciepłe przyjęcie i wszystkie te dane, z których udało mi się złożyć historię maszyny." (cyt: Maciej Szymański)

 Mi-2 wykorzystany w filmie „Tylko dla twoich oczu” (1981)
Dane techniczne
•    Producent: Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL Świdnik, Polska
•    Model: Mi-2
•    Silnik: 2x PZL GTD-350 Silnik Turbowałowy, 298 kW każdy
•    Długość kadłuba: 11,9 m
•    Długość całkowita 17,42 m
•    Średnica wirnika: 14,6 m
•    Wysokość: 3,7 m
•    Powierzchnia dysku: 167 m²
•    Masa własna: 2.372 kg
•    Masa całkowita: 3,550 kg
•    Maksymalna masa startowa: 3700 kg
•    Załoga:  jeden/dwóch (zależnie od wersji)
•    Pojemność: 8 pasażerów lub 700 kg  wewnątrz, 800 kg ładunku na zewnętrz.
Osiągi
•    Prędkość maksymalna: 220 kilometrów na godzinę (rekord ustanowiony w 1966 roku przez nieco zmodyfikowaną maszyną - 269,4 km/h)
•    Zasięg: 340 km
•    Zakres maksymalny: 600 km
•    Pułap 4000 m
•    Prędkość wznoszenia: 4,5 m / s  
Zbiornik paliwa: 600 l

Informacje i zdjęcia pochodzą ze strony: www.bmt216a.dk . Podziękowania dla Pana Macieja Szymańskiego.
Źródło informacji (eng): http://www.bmt216a.dk/Vehicles/BMT216Avehicle.php?vpage=150
Autor wstępu: Mariusz Barszcz
Autor Zdjęć: Tomasz Spólnicki ( www.mojelotnictwo.pl , www.archeolask.pl )
Zdjęcie tytułowe: Youtube.com
Tłumaczenie: Dariusz Parzyszek

Top