poniedziałek, 10 grudzień 2018 09:16

Z kart historii IWŚ: Lot rozpoznawczy sterowca „l6” w dniu 25 grudnia 1914 roku.

Napisane przez Włodzimierz Delekta
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Źródło materiału - Włodziemierz Delekta / Archiwum Źródło materiału - Włodziemierz Delekta / Archiwum

Zanim niemieckie sterowce pojawiły się nad bezpiecznymi dotąd przed atakami nieprzyjaciela miastami Wielkiej Brytanii, załogi ich posiadały już spore doświadczenie bojowe. Zdobywały je w czasie lotów rozpoznawczych, dokonywanych nad Morzem Północnym.

Czasami dochodziło do spotkań z brytyjskimi siłami morskimi, operującymi w tych rejonach. O jednej z takich potyczek, stoczonej w godzinach przedpołudniowych 25 grudnia 1914 roku w okolicach Helgolandu, informuje raport dowódcy „L6”, Oberleutnanta zur See von Butlara, sporządzony jeszcze po południu tego samego dnia. Kopia tego raportu, dołączona do dziennika bojowego sterowca, znajduje się w zbiorach Muzeum Sterowców w Nordholz. Relacja zawiera kilka ciekawych szczegółów, dotyczących taktyki zwalczania nawodnych sił przeciwnika przez samoloty i sterowce, ich wzajemnej współpracy i współdziałania z własnymi okrętami nawodnymi.

Nordholz. 25 grudnia 1914 roku.

Tajne!

Meldunek z przebiegu starcia okrętu powietrznego „L6” z kilkoma brytyjskimi jednostkami nawodnymi przed południem 25 grudnia.

Zgodnie z rozkazem, otrzymanym ze sztabu Admiralicji, „L6” wystartował o godz. 7.31 z Nordholz do lotu rozpoznawczego w kierunku północnym. Krótko przed Helgolandem dostrzeżono w przedzie, w 164 β, dym i kilkanaście jednostek nawodnych. O godz. 8.45, podczas lotu nad Helgolandem, z tamtejszej stacji sygnałowej odebrano wiadomość, przekazaną przy pomocy reflektora: „Nieprzyjaciel znajduje się w NO.” O godz. 9.05 w 164 β dokładnie rozpoznano jednostki nawodne nieprzyjaciela. Były to dwa małe krążowniki klasy „Blonde”, 8 niszczycieli i 3 dwukominowe parowce, pomalowane na czarno, widocznie minowce. Okręty płynęły powoli, kursem zachodnim, na następującej pozycji.

„L6” znajdował się na wysokości 500 m, w odległości 50 knotów od nieprzyjaciela. Dokonano zwrotu na wschód celem dotarcia dalej w kierunku północnym, gdzie przed (rozpoznanymi) nieprzyjacielskimi jednostkami nawodnymi były widoczne jeszcze dwa statki, które, silnie dymiąc z kominów, oddaliły się z wielką szybkością na NNN. Podczas wysyłania pierwszych sygnałów o dostrzeżeniu nieprzyjacielskich bojowych jednostek nawodnych radiostacja uległa uszkodzeniu. Nie zawrócono nad Helgoland celem nadania meldunku optycznego, gdyż nad nieprzyjacielskim zespołem dostrzeżono własny samolot, odlatujący w stronć Helgolandu. Przyjęto, że lotnicy złożą tam wyczerpujący meldunek o napotkanych jednostkach nawodnych.

O godz. 9.25 oba statki na kursie NNN zniknęły z pola widzenia. „L6” znajdował się teraz na sterburcie z tyłu, za nieprzyjacielem, który w międzyczasie zwiększył szybkość do maksymalnej, i obserwował go. Okręt, z powodu pojedynczych, nisko wiszących, rzadkich chmur zmuszony był do obniżenia lotu na 300 m. Podczas zbliżania się do nieprzyjaciela o godz. 10.00 poczęto powoli zwiększać wysokość lotu. Powłoka chmur miała około 200 m grubości i nadciągała z NN. Umożliwiła ona przeprowadzenie nalotu na ostatni (w szyku) parowiec, który początkowo znajdował się daleko za zespołem, potem jednak odpłynął (w ślad za nim) z maksymalną szybkością.

O godz. 10.30 osiągnięto wysokość 1720 m. Aby wzbić się tak wysoko, zrzucono prawie cały balast wodny (za wyjątkiem trzech cel) i trzy beczki z benzyną[1].

O godz. 10.32 nad okrętami nieprzyjaciela dostrzeżono dwa samoloty. Jeden z nich zrzucił z niewielkiej wysokości na ostatni w szyku okręt dwie bomby. Jedna z nich spadła za bakburtą, druga-za sterburtą, nie osiągając celu. Krótko potem „L6” zrzucił bombę, która spadła do wody, na sterburcie parowca, w odległości ok. 30-50 m od niego. Statek rozwinął w międzyczasie maksymalną szybkość i przez cały czas, kiedy sterowiec znajdował się nad nim, zygzakował. Na pokładzie parowca stała jego załoga i ostrzeliwała „L6” z broni ręcznej. Wkrótce po uderzeniu (o powierzchnię wody) obu zrzuconych przez lotników bomb krążowniki i niszczyciele skręciły ostro o cztery sztrychy na bakburtę, na kurs SO (pozycja 118 ε góra) i otworzyły ostry ogień. Zmusiło to okręt powietrzny do zrezygnowania z kolejnego ataku na parowiec i do szukania schronienia w chmurach. Wystrzały leżały przeważnie zbyt krótko i widocznie nie dosięgały sterowca. Powtórny atak bombowy nie był możliwy, gdyż krążowniki i niszczyciele znajdowały się w zbyt płaskim kącie w stosunku do sterowca. Parowiec ostrzelano teraz z cekaemu (przeniesionego do) przedniej gondoli. Serie były celne. Sterowiec nie mógł wzbić się wyżej bez zrzutu benzyny ze stałych zbiorników, aby nie być zagrożonym podczas lądowania. Reszta bomb-3 sztuki-została zrzucona na oślep, jako (niepotrzebny) balast. O godz. 11.40 nieprzyjaciel zniknął z pola widzenia i został dostrzeżony przez załogę znajdującego się dalej w kierunku południowo-zachodnim sterowca „L5”. O godz. 12.20 okręt powietrzny zszedł na wysokość 125 m celem zrzucenia na pokład SMS „Roon” krótkiego meldunku. Po przejęciu meldunku przez załogę SMS „Seydlitz”[2] sterowiec obrał kurs na Nordholz i wylądował tam o godz. 13.30. Sterowiec nie miał przestrzelin, ale jeden z pierścieni (konstrukcji sztywnej) uległ złamaniu. Uszkodzenie zostało szybko usunięte przy użyciu materiału, posiadanego na pokładzie.

Załączono meldunek o przebiegu lotu, schemat podziału balastu i wyciąg z dziennika bojowego.

(Własnoręczny podpis)

Oberleutnant zur See i dowódca „L6”.

Dodatek[3].

Po wprowadzeniu sterowca do hali w powłoce znaleziono przestrzeliny, pochodzące od ognia karabinowego. Uszkodzenia gondoli i cel gazowych zostały szybko usunięte.

(Własnoręczny podpis)

Oberleutnant zur See i dowódca „L6”.

Odpis dziennika w Muzeum Sterowców w Nordholz. Kopia w zbiorach własnych.

[1] 600 litrów.

[2] Okręt liniowy, na którym znajdował się niemiecki admirał, dowodzący operującym pod Helgolandem zespołu Hochseeflotte.

[3] Napisany odręcznie przez O.z.S. von Butlara.

Autor publikacji: Włodzimierz Delekta

Czytany 1299 razy

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Sie 18, 2019
Zazwyczaj miało to wyglądać tak: ... Calutka ulica wstała już do ...
Sie 14, 2019
Miejscowość Czarna Góra i położone na jej terenie wzniesienie ...
Sie 11, 2019
W dniu 11 sierpnia 1994 roku o godz. 13.17 miało miejsce ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...

Najczęściej czytane

Paź 29, 2019
Biuro wspólnego programu F-35 i Lockheed Martin podpisały umowę o ...
Paź 25, 2019
Jak informuje brytyjska firma Reaction Engines, został przetestowany ...
Paź 28, 2019
Wraz z końcem października zaczyna obowiązywać zimowa oferta lotów, ...
Paź 26, 2019
Ciężki sprzęt od kilku tygodni pracuje na Sadkowie. Ekipa firmy Max ...
Paź 23, 2019
W poniedziałek, 21 października AN-2 wzniósł się w powietrze! Przelot ...
Paź 25, 2019
"W ciągu ostatnich miesięcy Boeing osiągnął znaczący postęp w pracach ...
Sie 26, 2019
Dowódca, w stopniu Majora, Francisco (Paco) Marín Núñez, pilot ...
Sie 22, 2019
Do dialogu technicznego w sprawie średnich samolotów transportowych ...
Sie 21, 2019
14 września w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego odbędzie się Piknik ...
Sie 19, 2019
Od dziś piloci F-16 z 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego pełnią dyżur ...
Sie 18, 2019
Poważny wypadek samolotu pasażerskiego pod Moskwą, czy raczej „cud w ...
Lip 22, 2019
Z lecącego na wysokości 4000 metrów samolotu transportowego C-17 ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 16 Grudnia 2019    |    Wydarzyło się: 1910 – We francuskim Issy-les-Moulineaux swój pierwszy i jedyny lot odbył pierwszy na świecie samolot z silnikiem odrzutowym Coandă. W czasie zakończonego wypadkiem lotu jego konstruktor i pilot Rumun Henri Coandă po raz pierwszy zaobserwował efekt aerodynamiczny nazwany później efektem Coandy. 1960 - 134 osoby zginęły w zderzeniu samolotów pasażerskich Douglas DC-8 i Super Constellation podczas burzy śnieżnej nad Nowym Jorkiem. 1973 - W katastrofie należącego do Aerofłotu samolotu Tu-124 pod Wilnem zginęło 51 osób. 2006 – W Gibraltarze wylądował pierwszy samolot pasażerski hiszpańskich linii lotniczych Iberia. 1942 – Zmarł Jan Błażejewski, polski kapitan pilot (ur. 1904).

Lotnicza książka

Paź 26, 2019
Jeśli ktoś wciąż czuje niedosyt po hucznych, lipcowych obchodach 50. ...
Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top