poniedziałek, 10 grudzień 2018 09:16

Z kart historii IWŚ: Lot rozpoznawczy sterowca „l6” w dniu 25 grudnia 1914 roku.

Napisane przez Włodzimierz Delekta
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Źródło materiału - Włodziemierz Delekta / Archiwum Źródło materiału - Włodziemierz Delekta / Archiwum

Zanim niemieckie sterowce pojawiły się nad bezpiecznymi dotąd przed atakami nieprzyjaciela miastami Wielkiej Brytanii, załogi ich posiadały już spore doświadczenie bojowe. Zdobywały je w czasie lotów rozpoznawczych, dokonywanych nad Morzem Północnym.

Czasami dochodziło do spotkań z brytyjskimi siłami morskimi, operującymi w tych rejonach. O jednej z takich potyczek, stoczonej w godzinach przedpołudniowych 25 grudnia 1914 roku w okolicach Helgolandu, informuje raport dowódcy „L6”, Oberleutnanta zur See von Butlara, sporządzony jeszcze po południu tego samego dnia. Kopia tego raportu, dołączona do dziennika bojowego sterowca, znajduje się w zbiorach Muzeum Sterowców w Nordholz. Relacja zawiera kilka ciekawych szczegółów, dotyczących taktyki zwalczania nawodnych sił przeciwnika przez samoloty i sterowce, ich wzajemnej współpracy i współdziałania z własnymi okrętami nawodnymi.

Nordholz. 25 grudnia 1914 roku.

Tajne!

Meldunek z przebiegu starcia okrętu powietrznego „L6” z kilkoma brytyjskimi jednostkami nawodnymi przed południem 25 grudnia.

Zgodnie z rozkazem, otrzymanym ze sztabu Admiralicji, „L6” wystartował o godz. 7.31 z Nordholz do lotu rozpoznawczego w kierunku północnym. Krótko przed Helgolandem dostrzeżono w przedzie, w 164 β, dym i kilkanaście jednostek nawodnych. O godz. 8.45, podczas lotu nad Helgolandem, z tamtejszej stacji sygnałowej odebrano wiadomość, przekazaną przy pomocy reflektora: „Nieprzyjaciel znajduje się w NO.” O godz. 9.05 w 164 β dokładnie rozpoznano jednostki nawodne nieprzyjaciela. Były to dwa małe krążowniki klasy „Blonde”, 8 niszczycieli i 3 dwukominowe parowce, pomalowane na czarno, widocznie minowce. Okręty płynęły powoli, kursem zachodnim, na następującej pozycji.

„L6” znajdował się na wysokości 500 m, w odległości 50 knotów od nieprzyjaciela. Dokonano zwrotu na wschód celem dotarcia dalej w kierunku północnym, gdzie przed (rozpoznanymi) nieprzyjacielskimi jednostkami nawodnymi były widoczne jeszcze dwa statki, które, silnie dymiąc z kominów, oddaliły się z wielką szybkością na NNN. Podczas wysyłania pierwszych sygnałów o dostrzeżeniu nieprzyjacielskich bojowych jednostek nawodnych radiostacja uległa uszkodzeniu. Nie zawrócono nad Helgoland celem nadania meldunku optycznego, gdyż nad nieprzyjacielskim zespołem dostrzeżono własny samolot, odlatujący w stronć Helgolandu. Przyjęto, że lotnicy złożą tam wyczerpujący meldunek o napotkanych jednostkach nawodnych.

O godz. 9.25 oba statki na kursie NNN zniknęły z pola widzenia. „L6” znajdował się teraz na sterburcie z tyłu, za nieprzyjacielem, który w międzyczasie zwiększył szybkość do maksymalnej, i obserwował go. Okręt, z powodu pojedynczych, nisko wiszących, rzadkich chmur zmuszony był do obniżenia lotu na 300 m. Podczas zbliżania się do nieprzyjaciela o godz. 10.00 poczęto powoli zwiększać wysokość lotu. Powłoka chmur miała około 200 m grubości i nadciągała z NN. Umożliwiła ona przeprowadzenie nalotu na ostatni (w szyku) parowiec, który początkowo znajdował się daleko za zespołem, potem jednak odpłynął (w ślad za nim) z maksymalną szybkością.

O godz. 10.30 osiągnięto wysokość 1720 m. Aby wzbić się tak wysoko, zrzucono prawie cały balast wodny (za wyjątkiem trzech cel) i trzy beczki z benzyną[1].

O godz. 10.32 nad okrętami nieprzyjaciela dostrzeżono dwa samoloty. Jeden z nich zrzucił z niewielkiej wysokości na ostatni w szyku okręt dwie bomby. Jedna z nich spadła za bakburtą, druga-za sterburtą, nie osiągając celu. Krótko potem „L6” zrzucił bombę, która spadła do wody, na sterburcie parowca, w odległości ok. 30-50 m od niego. Statek rozwinął w międzyczasie maksymalną szybkość i przez cały czas, kiedy sterowiec znajdował się nad nim, zygzakował. Na pokładzie parowca stała jego załoga i ostrzeliwała „L6” z broni ręcznej. Wkrótce po uderzeniu (o powierzchnię wody) obu zrzuconych przez lotników bomb krążowniki i niszczyciele skręciły ostro o cztery sztrychy na bakburtę, na kurs SO (pozycja 118 ε góra) i otworzyły ostry ogień. Zmusiło to okręt powietrzny do zrezygnowania z kolejnego ataku na parowiec i do szukania schronienia w chmurach. Wystrzały leżały przeważnie zbyt krótko i widocznie nie dosięgały sterowca. Powtórny atak bombowy nie był możliwy, gdyż krążowniki i niszczyciele znajdowały się w zbyt płaskim kącie w stosunku do sterowca. Parowiec ostrzelano teraz z cekaemu (przeniesionego do) przedniej gondoli. Serie były celne. Sterowiec nie mógł wzbić się wyżej bez zrzutu benzyny ze stałych zbiorników, aby nie być zagrożonym podczas lądowania. Reszta bomb-3 sztuki-została zrzucona na oślep, jako (niepotrzebny) balast. O godz. 11.40 nieprzyjaciel zniknął z pola widzenia i został dostrzeżony przez załogę znajdującego się dalej w kierunku południowo-zachodnim sterowca „L5”. O godz. 12.20 okręt powietrzny zszedł na wysokość 125 m celem zrzucenia na pokład SMS „Roon” krótkiego meldunku. Po przejęciu meldunku przez załogę SMS „Seydlitz”[2] sterowiec obrał kurs na Nordholz i wylądował tam o godz. 13.30. Sterowiec nie miał przestrzelin, ale jeden z pierścieni (konstrukcji sztywnej) uległ złamaniu. Uszkodzenie zostało szybko usunięte przy użyciu materiału, posiadanego na pokładzie.

Załączono meldunek o przebiegu lotu, schemat podziału balastu i wyciąg z dziennika bojowego.

(Własnoręczny podpis)

Oberleutnant zur See i dowódca „L6”.

Dodatek[3].

Po wprowadzeniu sterowca do hali w powłoce znaleziono przestrzeliny, pochodzące od ognia karabinowego. Uszkodzenia gondoli i cel gazowych zostały szybko usunięte.

(Własnoręczny podpis)

Oberleutnant zur See i dowódca „L6”.

Odpis dziennika w Muzeum Sterowców w Nordholz. Kopia w zbiorach własnych.

[1] 600 litrów.

[2] Okręt liniowy, na którym znajdował się niemiecki admirał, dowodzący operującym pod Helgolandem zespołu Hochseeflotte.

[3] Napisany odręcznie przez O.z.S. von Butlara.

Autor publikacji: Włodzimierz Delekta

Czytany 687 razy

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Lut 07, 2019
JAK samolot można odbudować? ... Odpowiedź jest prosta: trzeba się ...
Lut 11, 2019
Drogowy transport pasażerskich samolotów zawsze zwraca uwagę. W ...
Lut 11, 2019
Pierwszy pasażer posiadacza licencji PPL(a) to zawsze wielkie ...
Lut 08, 2019
Główną rolę w filmie, który wszedł właśnie na ekrany największych ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Maj 23, 2018
21 maja br. Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych nawiązała ...
Kwi 19, 2018
Na ukończeniu jest właśnie malowanie nowego hełmofonu dla por. pilota ...
Kwi 18, 2018
Piotr Rejmer i Tomasz Białoszewski z lotniczego portalu filmowego ...

Najczęściej czytane

Mar 04, 2019
Jak podają największe polskie media min. RMF24.pl w rejonie ...
Lut 27, 2019
12 lutego wykonujący lot nad terytorium Republiki Czeskiej samolot ...
Lut 28, 2019
Bezpieczeństwo było, jest i będzie dla nas priorytetem. Przed chwilą ...
Mar 01, 2019
Na początek rozbudowy Państwowe Porty Lotnicze najpewniej wyburzą ...
Sty 29, 2019
Dwa nowe samoloty LET Aircraft Industries typu L 410 UVP E-20 trafią ...
Sty 27, 2019
Gdy por. Krzysztof Miko, pilot 7 Dywizjonu Lotniczego, został ciężko ...
Sty 29, 2019
Ludzie porzucają psy w lesie, albo samochody na parkingach, ale ...
Sty 24, 2019
Boeing z powodzeniem ukończył pierwszy testowy prototyp ...
Sty 25, 2019
23 stycznia br. do malborskiej Bazy wrócił z Bydgoszczy Mig-29 o ...
Sty 11, 2019
Siły Powietrzne Francji poinformowały o śmierci pilotów, którzy byli ...
Sty 10, 2019
We wtorek, 9 grudnia, w wieku 65 lat zmarła pilotka szybowcowa Iwona ...
Sty 04, 2019
Trzynaście lat mija od czasu kiedy poleciałem na pierwszą polską ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 22 Kwietnia 2019    |    Wydarzyło się: 1960 – 35 osób zginęło w katastrofie belgijskiego samolotu C-54 w Kongu Belgijskim. 1962 – 40 osób zginęło w katastrofie samolotu C-47 w górach na zachodzie Kolumbii. 1968 – Została podpisana Umowa o ratowaniu kosmonautów, powrocie kosmonautów i zwrocie obiektów wypuszczonych w przestrzeń kosmiczną. 1908 - Urodziła się Janina Lewandowska, polska lotniczka, jedyna kobieta-ofiara zbrodni katyńskiej (zm. 1940).

Lotnicza książka

Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...
Cze 06, 2018
Karaś, Junak, Iskra, Bies, wreszcie i Orlik. Pasjonaci aeronautyki ...
Mar 17, 2018
Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A ...
Mar 01, 2018
Kilka miesięcy temu nakładem poznańskiego wydawnictwa DYGRESJE ...
Lut 19, 2018
Był rok 1982. Od czterech lat byłem pracownikiem ZRLiLK. Ten akurat ...

Nasze Video

Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Sie 15, 2017
W tym roku postanowiliśmy zmienić miejscówkę i nakręcić przelot ...
Maj 19, 2017
Pod koniec kwietnia dzieci z jednej z warszawskich szkół podstawowych ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top