wtorek, 16 kwiecień 2019 20:08

Homo sapiens w kosmosie. Badania organizmów astronautów.

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
W podsumowaniu projektu, naukowcy piszą, że według zebranych informacji zdrowie człowieka może być w większości aspektów podtrzymane w trakcie tak długiej misji. W podsumowaniu projektu, naukowcy piszą, że według zebranych informacji zdrowie człowieka może być w większości aspektów podtrzymane w trakcie tak długiej misji. Foto: Pixabay.com / Pixabay License

10 badawczych zespołów, od różnych stron analizowało organizm Scotta Kelly - astronauty, który spędził rok na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Udostępnione właśnie wyniki pionierskiego eksperymentu pokazują, co podczas kosmicznej podróży dzieje się z genami, psychiką, układem odpornościowym czy nawet zamieszkującymi ciało bakteriami.

Scott i Mark Kelly - to dwóch braci bliźniaków, a jednocześnie dwóch amerykańskich astronautów, którzy wzięli udział w wyjątkowym eksperymencie. Podczas gdy Mark pozostał na Ziemi, Scott wyruszył na orbitę, aby spędzić tam bagatela 340 dni. Cel - sprawdzenie, co dzieje się z człowiekiem podczas długich, kosmicznych lotów.

Dziesięć grup naukowców dokładnie przyglądało się m.in., jak zareagowała psychika astronauty, jego materiał genetyczny, metabolizm, jak zmieniły się reakcje biochemiczne, produkcja białek, co działo się z zamieszkującymi ciało astronauty bakteriami i jak to wszystko wiąże się między sobą.

Czy więc ludzie mają szanse, aby bezpiecznie opuszczać Ziemię na wiele miesięcy, a może nawet lat? Rezultaty eksperymentu przedstawione właśnie na łamach magazynu „Science” przynoszą wstępne informacje na ten temat.

Na przykład, poza pewnymi wyjątkami, w większości niezmienione pozostały możliwości intelektualne Scotta. Pewne różnice, które utrzymywały się jeszcze przez pół roku po powrocie, dały się zauważyć po wylądowaniu. Specjaliści podejrzewają jednak, że wynikały one z konieczności ponownego przystosowania się organizmu do grawitacji i z napiętego planu zajęć.

A co z ciałem? Kelly w rocznych odstępach przyjął np. trzy szczepienia przeciw grypie - przed lotem, w jego trakcie i po zakończeniu. W każdym przypadku organizm zareagował prawidłowo, co oznacza, że szczepionki powinny dawać ochronę także w przestrzeni.

Naukowcy przyjrzeli się też, co działo się u samej podstawy funkcjonowania organizmu śmiałka, czyli w jego genomie. Po pierwsze, złożone reakcje pojawiły się w telomerach. W skrócie można powiedzieć, że są to ochronne końcówki przechowujących geny chromosomów. Skracają się one z wiekiem, a także pod wpływem stresu czy ekspozycji na inne szkodliwe czynniki. W czasie lotu telomery astronauty uległy jednak wyraźnemu wydłużeniu, a po powrocie nastąpiło ich gwałtowne skrócenie oraz późniejsza stabilizacja na poziomie mniej więcej sprzed lotu. Pojawiło się jednak więcej chromosomów bez telomerów lub o ich znikomej długości.

W trakcie misji zmieniała się też aktywność różnego typu genów. W ponad 90 proc. przypadków wróciła ona do dawnego poziomu, ale nawet po 6 miesiącach od powrotu część działała jeszcze w zmieniony sposób. Dotyczyło to m.in. genów związanych z pracą układu immunologicznego i naprawą DNA. Towarzyszyły temu tzw. zmiany epigenetyczne, czyli chemiczne modyfikacje genomu, które wpływają właśnie na wykorzystanie różnych genów przez komórkę. Większość tego typu zmian pojawiła się przede wszystkim w czasie ostatnich 6 miesięcy miesięcy misji, co pokazuje różnice między tak długiem pobytem a krótszym, nawet kilkumiesięcznym lotem.

Niestety, tak jak można było się spodziewać, badacze wykryli też uszkodzenia DNA spowodowane prawdopodobnie długotrwałą ekspozycją na promieniowanie.

Analiza biochemiczna wykazała natomiast szybszą przebudowę kości, która pojawiła się w pierwszej połowie misji. To jednak jest zrozumiałe, ponieważ wtedy astronauta intensywniej ćwiczył. O 7 proc. spadła też masa jego ciała, co jednak najpewniej miało związek z dietą.

Badania metabolizmu wskazały z kolei na stany zapalne, które prawdopodobnie stały się przyczyną zaobserwowanego zwężenia tętnicy szyjnej. Nie wiadomo jeszcze, czy to skutek permanentny.

Astronauty nie ominęły też zmiany w gałkach ocznych spowodowane przesunięciem zawartych w organizmie płynów (brak odczuwalnego ciążenia wywołuje ich migrację w górę ciała). Utrzymały się one aż do końca badania.

Analiza proteomiczna, czyli badania białek wykazała jednocześnie podniesiony poziom pewnego białka, które reguluje właśnie gospodarkę wodną. Wyraźnie zauważalnym modyfikacjom uległa też flora bakteryjna Kellego, a jak pokazuje coraz więcej badań, zależy od niej zdrowie różnych układów - od pokarmowego, przez odpornościowy aż po mózg. Badacze podejrzewają jednak, że zadziałała przede wszystkim dieta oparta głównie na liofilizowanych i sterylizowanych posiłkach. Po powrocie na Ziemię flora astronauty powróciła do normy.

W podsumowaniu projektu, naukowcy piszą, że według zebranych informacji zdrowie człowieka może być w większości aspektów podtrzymane w trakcie tak długiej misji. Zwracają jednak uwagę na problemy, które mogą się pojawić, w tym na możliwe zaburzenia układu immunologicznego, zmiany w układzie krążenia, reakcje genów i uszkodzenia genomu. Zdobyta wiedza może też pomóc w pracach nad środkami zaradczymi. Trzeba jednocześnie pamiętać, że to dopiero pierwszy eksperyment tego typu. Aby dokładnie poznać reakcje człowieka na długotrwałe loty kosmiczne, potrzebne będą kolejne trudne misje.

Więcej informacji:

https://www.nasa.gov/twins-study

https://science.sciencemag.org/content/364/6436/eaau8650

Marek Matacz
Źródło informacji: PAP Nauka w Polsce

Czytany 279 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 16 kwiecień 2019 20:14

Artykuły powiązane

  • Fotobioreaktor: źródło tlenu i pożywienia dla astronautów.

    Airbus wprowadza kolejny eksperymentalny system na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) w postaci fotobioreaktora (PBR). PBR, opracowany przez Uniwersytet w Stuttgarcie i zbudowany przez Airbusa na zlecenie Niemieckiego Centrum Lotniczo-Kosmicznego (Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt; DLR), ma na celu przetworzenie części CO2 zgromadzonego przez „LSR” Life Support Rack na pokładzie ISS na tlen i biomase, co może pomóc w zaoszczędzeniu cennych zasobów podczas przyszłych długotrwałych misji kosmicznych.

  • Szef PAK: powinniśmy pomyśleć o wysyłaniu w przyszłości polskich astronautów w kosmos.

    Polska powinna pomyśleć o zaangażowaniu się w przyszłości w tzw. Human Spaceflight, czyli wysyłanie własnych astronautów w przestrzeń kosmiczną - ocenił w rozmowie z PAP szef PAK dr hab. Grzegorz Brona. Polak mógłby wziąć udział w misji załogowej po 2025 r.

  • Nicole Stott: w przestrzeni kosmicznej poczułam szczególną więź z Ziemią.

    Lot w przestrzeń kosmiczną to przeżycie przekraczające wyobrażenia; kiedy się tego doświadcza, odczuwa się paradoksalnie większą niż kiedykolwiek wcześniej więź z Ziemią – opowiadała w sobotę w Katowicach amerykańska astronautka Nicole Stott.

  • Pomiar emocji i stresu astronautów łatwiejszy dzięki polskiemu rozwiązaniu.

    Urządzenie monitorujące wybrane emocje np. strach oraz poziom relaksu i stresu z dokładnością sięgającą 99 proc. opracowały polskie firmy dla Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Może przydać się ono zarówno astronautom, ale też np. służbom mundurowym czy sportowcom.

  • Książka "Cena nieważkości. Kulisy lotu Polaka w kosmos".

    Mirosław Hermaszewski jest postacią kontrowersyjną, ale i poniekąd dzisiaj zapomnianą. Jak to się w ogóle stało, że w kosmos poleciał Polak? Opowiada o tym nowa książka reporterów Dariusza Kortki i Marcina Pietraszewskiego.

  • Chcesz jeść jak w kosmosie? Lufthansa zaserwuje na pokładach posiłki dla Astronautów.

    Lufthansa oferuje posiłki przygotowane przez LSG Group dla kosmonauty Alexandra Gerst’a na rejsach długodystansowych z Niemiec. W lipcu i sierpniu w Klasie Biznes na rejsach międzykontynentalnych z Niemiec Lufthansa pozwoli poczuć się jak się w kosmosie – przynajmniej pod względem kulinarnym. Pasażerowie będą mogli spróbować dania ze specjalnego menu, które Alexander Gerst i jego załoga będą dostawać na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS)– ragout z kurczaka z grzybami.

  • Potrząśnij astronautą, dostaniesz odpowiedź. Ciekawa książka dla ciekawych kosmosu.

    Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A nad tym, jak w stanie nieważkości astronauci golą się czy... ważą? Na te i inne - częstokroć przedziwne - pytania znajdziecie odpowiedzi w książce brytyjskiego astronauty Tima Peake'a.

  • Astronauta Mike Massimino: czeka nas nowy wyścig kosmiczny.

    Program lotów kosmicznych zostanie zupełnie zmieniony przez udział prywatnych firm, takich jak SpaceX. Sądzę, że w ciągu najbliższych pięciu lat rozpocznie się nowy wyścig kosmiczny - powiedział PAP były astronauta NASA Mike Massimino.

  • Pierwszy lot badawczy mobilnego laboratorium w balonie Uniwersytetu Śląskiego.

    Balon Uniwersytetu Śląskiego z mobilnym laboratorium wzbił się w czwartek w swój pierwszy lot. Za pomocą wyposażonego w odpowiednią aparaturę balonu naukowcy mają m.in. zbadać warunki meteorologiczne, a także stężenie sadzy.

Redakcja poleca

Kwi 17, 2019
"Galerię fotografii Iskier z całej Polski zaczynam od jedynego w ...
Kwi 12, 2019
Mariusz Błaszczak, minister obrony narodowej zaprasza do wspólnego ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...
Lut 07, 2019
JAK samolot można odbudować? ... Odpowiedź jest prosta: trzeba się ...
Lut 11, 2019
Drogowy transport pasażerskich samolotów zawsze zwraca uwagę. W ...
Lut 11, 2019
Pierwszy pasażer posiadacza licencji PPL(a) to zawsze wielkie ...
Lut 08, 2019
Główną rolę w filmie, który wszedł właśnie na ekrany największych ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...

Najczęściej czytane

Kwi 26, 2019
Aeroklub Lubelski i Kagero Publishing Sp. z o.o. serdecznie ...
Kwi 25, 2019
Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać prelekcji na temat ...
Kwi 24, 2019
24 kwietnia Łukasz Czepiela, jeden z najlepszych na świecie pilotów ...
Kwi 20, 2019
Itaka - największe w Polsce biuro podróży - będzie najprawdopodobniej ...
Kwi 24, 2019
Jest już gotowy harmonogram pokazów radomskich Orlików na cały 2019 ...
Kwi 18, 2019
Najpóźniej jesienią przyszłego roku w 4 Skrzydle Lotnictwa Szkolnego ...
Mar 04, 2019
Jak podają największe polskie media min. RMF24.pl w rejonie ...
Lut 27, 2019
12 lutego wykonujący lot nad terytorium Republiki Czeskiej samolot ...
Lut 28, 2019
Bezpieczeństwo było, jest i będzie dla nas priorytetem. Przed chwilą ...
Mar 01, 2019
Na początek rozbudowy Państwowe Porty Lotnicze najpewniej wyburzą ...
Sty 29, 2019
Dwa nowe samoloty LET Aircraft Industries typu L 410 UVP E-20 trafią ...
Sty 27, 2019
Gdy por. Krzysztof Miko, pilot 7 Dywizjonu Lotniczego, został ciężko ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 19 Maja 2019    |    Wydarzyło się: 1966 – Dokonano oblotu szybowca SZD-30 Pirat. 2004 – Z lotniska w Pyrzowicach w rejs do Londynu wystartował pierwszy samolot węgierskich tanich linii lotniczych Wizz Air. 1919 - Nowojorski hotelarz Raymond Orteig ufundował nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów dla osoby, która jako pierwsza przeleci samolotem non stop z Nowego Jorku do Paryża lub w kierunku przeciwnym. 1947 - Dokonano oblotu bombowca Tu-4. 2008 – Dokonano oblotu rosyjskiego samolotu pasażerskiego Suchoj Superjet 100. 1907 - Urodził się Leszek Dulęba, polski konstruktor lotniczy (zm. 1987). 2009 - Zmarł Henryk Muszczyński, polski pilot szybowcowy (ur. 1935).

Lotnicza książka

Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...
Cze 06, 2018
Karaś, Junak, Iskra, Bies, wreszcie i Orlik. Pasjonaci aeronautyki ...
Mar 17, 2018
Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A ...
Mar 01, 2018
Kilka miesięcy temu nakładem poznańskiego wydawnictwa DYGRESJE ...
Lut 19, 2018
Był rok 1982. Od czterech lat byłem pracownikiem ZRLiLK. Ten akurat ...

Nasze Video

Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Sie 15, 2017
W tym roku postanowiliśmy zmienić miejscówkę i nakręcić przelot ...
Maj 19, 2017
Pod koniec kwietnia dzieci z jednej z warszawskich szkół podstawowych ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top