sobota, 22 czerwiec 2019 12:57

Księżyc ich odmienił - o losach astronautów stąpających po Srebrnym Globie.

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Księżyc ich odmienił - o losach astronautów stąpających po Srebrnym Globie. Źródło grafiki: PAP Nauka w Polsce

Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród nas coraz mniej. Wypowiedzi tych, którzy pozostali jeszcze przy życiu, zebrał autor książki "Księżycowy pył" - Andrew Smith. Polskie wydanie książki ukazało się właśnie nakładem wydawnictwa Czarne.

"Księżycowy pył" ukazał się w języku angielskim kilkanaście lat temu. Wówczas spośród dwunastu amerykańskich astronautów żyło jeszcze dziewięciu; dziś - zaledwie czterech. Dlatego pomysł dotarcia do nich i zarejestrowania ich wypowiedzi należy uznać za jak najbardziej cenną inicjatywę powieściopisarza Andrew Smitha.

Po książkę mogą sięgnąć nawet osoby, które nie mają bladego pojęcia o programie załogowych lotów na Księżyc - Apollo, którego apogeum przypadło na lata 1969-1972, bo autor wprowadza w temat bardzo szeroko. Nie przechodzi od razu do sedna - do wywiadów z astronautami, ale opisuje atmosferę, jaka towarzyszyła temu wydarzeniu 50 lat temu.

Wszystkim - jak pisze - towarzyszyła wielka niepewność, czy misja ta powiedzie się. W mediach pojawiały się przeróżne spekulacje. "Pewien badacz zapewniał widzów, że księżycowy pył na przypominających sylwetki yeti skafandrach astronautów zapali się, gdy tylko w kabinie Eagle`a (lądownika księżycowego - przyp. S.Z.) wejdzie w kontakt z tlenem, o ile wcześniej nie eksploduje im pod stopami. Inny ostrzegał, że powierzchnia Księżyca może być w całości złożona z pyłu, więc w chwili zetknięcia z podłożem lądownik kompromitująco się zapadnie i zniknie na zawsze" - pisze Smith.

Niepewność udzielała się astronautom, o czym mówią w rozmowach cytowanych w książce. Trudno im się dziwić. Nikt nie mówił tego głośno, ale powodzenie misji, czyli powrót z Księżyca w jednym kawałku szacowano na ok. 50 proc. A problemy w czasie trwania każdego z siedmiu lotów na Srebrny Glob piętrzyły się. Najbardziej pechowy był Apollo 13 - astronauci musieli zawrócić na Ziemię - nie dane im było postawić stopy na Księżycu.

Ale książka "Księżycowy pył" porusza głównie temat tego, jak tych kilka historycznych lotów zmieniło życie ludzi, którzy w nich uczestniczyli. Chyba nikt z nich nie przeczuwał, jak potoczą się ich losy. Najczęściej najwyższą cenę zapłaciła ich rodzina i żony. Małżeństwa rozpadały się, a astronauci próbowali znaleźć nowe miejsce dla siebie. Początkowo byli sławami żyjącymi w świetle reflektorów. Z czasem o nich zapomniano. Musieli zająć się czymś nowym, wytyczyć nowe cele. Ale co ma robić osoba, która dostąpiła czegoś tak wyjątkowego jak możliwość spaceru po Księżycu? - pyta Smith. Cóż, ich wybory były bardzo różne: handlowali samochodami, pływali holownikami, dystrybuowali piwo, rozdawali autografy na konwentach fanów Star Trek, jeden został artystą (malował tylko Księżyc), inny - senatorem.

"Księżycowy pył" pokazuje, że wśród uczestników lotów Apollo znalazły się bardzo różne osobowości - od milczków po ekstrawertyków. Na przykład pierwszy człowiek, który stanął na Księżycu - Neil Armstrong - nie lubił strzępić języka. Irytowała go popularność. Po powrocie na Ziemię chciał spokojnie prowadzić zajęcia na jednej z amerykańskich uczelni. Jednak pod jego gabinetem zawsze kłębił się tłum gapiów. Wytrzymał osiem lat, po czym opuścił uniwersytet.

Astronauci Apollo konkurowali między sobą. To temat rzadko uwypuklany w mających często patriotyczny i wzniosły charakter wspomnieniach na temat programu Apollo - projektu realizowanego przecież, jak głoszono - dla dobra ludzkości i postępu nauki. Tymczasem Buzz Aldrin, który lądował jako pierwszy na Księżycu wraz z Neilem Armstrongiem w 1969 r. bardzo liczył, że wyjdzie z lądownika jako pierwszy. Przeliczył się. Kto wie, czy z tego względu, na złość swojemu dowódcy, nie wykonał Armstrongowi żadnego zdjęcia na powierzchni Księżyca. O tego typu, mniej miłych aspektach misji Apollo pisze również autor "Księżycowego pyłu."

W publikacji można znaleźć mnóstwo fascynujących informacji na temat tego niezwykłego amerykańskiego projektu. Jednak sam styl pisania pozostawia, w mojej ocenie, wiele do życzenia. Dużą część książki stanowią wspominki jej autora, również z czasów dzieciństwa. Zdradza też techniczne aspekty pracy nad książką. Te nie zawsze porywają czytelnika. Moim zdaniem tego typu wtręty rozbijają narrację książki. Dziwnie brzmią też odautorskie komentarze dotyczące rozmówców.

"Z biegiem rozmowy, w miarę jak Young się rozluźnia, raz po raz zerka w moją stronę, niczym kameleon przycupnięty na gałęzi" - tak relacjonuje spotkanie z dowódcą misji Apollo 16 Johnem Youngiem. Dalej stwierdza, że były astronauta "mówi do ściany", co wytrąca go z równowagi. Czy tego typu informacje przecież o starszych osobach wnoszą coś do tematu? Czy tylko ukazują rozmówców w złym świetle?

"Księżycowy pył" byłby świetną książką, gdyby zebrany materiał zredagowano w nieco inny sposób. Podobne wrażenie mam zarówno po częściowej lekturze tej publikacji w angielskim oryginale, jak i w polskim przekładzie. Nie zmienia to faktu, że jeśli chcemy poznać zawiłe losy niezwykłej dwunastki, to nie znajdziemy na ten temat lepszej książki. A dodatkowe informacje na temat programu Apollo i czasów, w których księżycowa gorączka rozpalała zbiorową wyobraźnię powodują, że atmosfera ta może udzielić się i nam - 50 lat po tych wydarzeniach.

Szymon Zdziebłowski
PAP Nauka w Polsce

Czytany 672 razy

Artykuły powiązane

  • Indie odnalazły lądownik księżycowy Vikram, ale nie odzyskały łączności.

    Sonda kosmiczna Chandrayaan 2 odnalazła lądownik Vikram, z którym utracono kontakt na krótko przed jego planowanym osadzeniem na powierzchni Księżyca. Dotychczas nie udało się jednak wznowić łączności z maszyną - przekazała we wtorek indyjska agencja kosmiczna.

  • "Janusz Meissner - lotnik i pisarz". Opowiadał o nim Bogdan Bartnikowski, również pisarz lotniczy i pilot.

    Wczoraj, w Bibliotece Publicznej im. Z. Rumla w dzielnicy Praga - Południe, odbyło się spotkanie "Janusz Meissner - lotnik i pisarz". Gościem spotkania był Bogdan Bartnikowski, pisarz lotniczy, pilot, uczestnik Powstania Warszawskiego i więzień KL Auschwitz.

  • Książka Stanisława Śmista – "Moje lotnictwo. Prawdy i mity o lotnictwie oraz inne opowiadania".

    Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i opowiadania przedstawione w niniejszej książce, zostały zapisane przeze mnie już jakiś czas temu. Pisząc te litery, wyrazy i zdania, nie miałem żadnych założeń co do tego, kto będzie je czytał i czy w ogóle ktoś inny niż ja je przeczyta."

  • Lądowanie na Księżycu na fotografiach w stołecznym Domu Spotkań z Historią.

    Około 100 zdjęć z Księżyca, portrety astronautów i fotografie dokumentujące przygotowania do misji kosmicznych znalazły się na wystawie "Zdobyć Księżyc" w stołecznym Domu Spotkań z Historią. Towarzyszą im fragmenty wypowiedzi i wspomnień astronautów.

  • Lądowanie na Księżycu byłoby niemożliwe do sfałszowania. Oto dlaczego.
    Minęło już pół wieku od pamiętnej misji kosmicznej Apollo 11, której celem było pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu. Wystarczyło kilka wiadomości na ten temat, aby pod artykułami na różnych portalach pojawiły się komentarze poddające w wątpliwość to dokonanie. Dlaczego niektórzy nie wierzą w to, że taka misja kosmiczna miała miejsce?
  • Eksperci: trudno określić dokładne terminy dalszej eksploracji kosmosu.

    Na Księżyc ludzie powrócą na pewno, ale trudno przewidzieć, kiedy zrealizowane zostaną plany dalszej eksploracji kosmosu. Kluczowe będzie obniżenie kosztów wynoszenia materiałów w przestrzeń kosmiczną - mówią PAP b. szef PAK Grzegorz Brona i dziennikarka Ewelina Zambrzycka.

  • Program Apollo potwierdził naukowe hipotezy dotyczące Księżyca.

    Badania Księżyca wykonane w ramach programu Apollo nie przyniosły rewolucji w nauce, ale potwierdziły hipotezy, m.in. dotyczące powstania Srebrnego Globu. W czasach zimnej wojny misja ta miała bowiem głównie znaczenie wizerunkowe i prestiżowe - uważa dr Jacek Szubiakowski.

  • ESA: ponowne załogowe lądowanie na Księżycu - niemożliwe bez europejskiego udziału.

    Ponowne załogowe lądowanie na Księżycu, planowane przez NASA na 2024 r., nie byłoby możliwe bez europejskiego wkładu. Decyzje dotyczące stopnia zaangażowania Europejskiej Agencji Kosmicznej w program Artemida zapadną pod koniec listopada br.- powiedział PAP Didier Schmitt z ESA.

  • Ekspert ESA: w ciągu 10 lat pierwszy Europejczyk postawi stopę na Księżycu.

    Pierwszy Europejczyk postawi stopę na Księżycu w ciągu 10 lat - powiedział PAP David Parker z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Agencja ta prowadzi dwa flagowe projekty związane z eksploracją Srebrnego Globu - dotyczą transportu dużych ładunków i przetwarzania księżycowych zasobów.

  • Specjalista: wsparcie polityczne i finansowe - główne wyzwania dla planów załogowego lotu na Księżyc.

    Największym wyzwaniem dla planów NASA wysłania załogowego lotu na Księżyc będzie otrzymanie dostatecznego wsparcia politycznego i - co za tym idzie – finansowego, ocenił w rozmowie z PAP dr Kris Zacny, który współpracuje z tą amerykańską agencją.

  • Neila Armstronga portret osobisty. Film dokumentalny National Geographic.

    Neil Armstrong - pierwszy człowiek, który stąpał po powierzchni Księżyca blisko 50 lat temu, był pozbawiony wielkiego ego. I między innymi właśnie dlatego przypadło mu to zaszczytne wyróżnienie - dowiemy się z filmu dokumentalnego National Geographic.

  • Orzeł znów wyląduje. Premiera rockowego filmu „Apollo 11” z okazji 50. rocznicy misji na Księżyc.

    Nazywowkinach.pl zaprasza w lipcu na film, którego fabułę skonstruowano z niepublikowanych dotąd i zremasterowanych materiałów archiwalnych. Emocje towarzyszące lądowaniu człowieka na Księżycu ożyją na nowo dzięki „Apollo 11” – prezentowanemu w polskich kinach z okazji 50. rocznicy lądowania człowieka na Księżycu, które miało miejsce 20 lipca 1969 roku.

  • Spotkanie z Szymonem Jakubowskim - autorem nowo wydanej książki pt. "Skrzydła nad Wisłokiem".

    30 maja br. na rynek wydawniczy trafia książka Szymona Jakubowskiego „Skrzydła nad Wisłokiem” – pierwsza, szersza publikacja poświęcona historii rzeszowskiego lotnictwa. Wydawnictwo to przede wszystkim kopalnia ciekawostek o lotnictwie na Rzeszowszczyźnie i Podkarpaciu, od dawien dawna aż po czasy współczesne. Dzień później, 31 maja w Rzeszowie odbędzie się premierowe spotkanie z autorem.

  • Fotobioreaktor: źródło tlenu i pożywienia dla astronautów.

    Airbus wprowadza kolejny eksperymentalny system na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) w postaci fotobioreaktora (PBR). PBR, opracowany przez Uniwersytet w Stuttgarcie i zbudowany przez Airbusa na zlecenie Niemieckiego Centrum Lotniczo-Kosmicznego (Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt; DLR), ma na celu przetworzenie części CO2 zgromadzonego przez „LSR” Life Support Rack na pokładzie ISS na tlen i biomase, co może pomóc w zaoszczędzeniu cennych zasobów podczas przyszłych długotrwałych misji kosmicznych.

  • Homo sapiens w kosmosie. Badania organizmów astronautów.

    10 badawczych zespołów, od różnych stron analizowało organizm Scotta Kelly - astronauty, który spędził rok na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Udostępnione właśnie wyniki pionierskiego eksperymentu pokazują, co podczas kosmicznej podróży dzieje się z genami, psychiką, układem odpornościowym czy nawet zamieszkującymi ciało bakteriami.

  • NASA otwiera księżycową puszkę. Taki był plan.

    Amerykańska Agencja Kosmiczna rozpoczyna badania kolejnych próbek przywiezionych przez astronautów z Księżyca w czasie programu Apollo. Taki był plan - by po kilku dekadach zbadać je za pomocą metod znacznie lepszych, niż ówcześnie dostępnych.

  • Szef PAK: górnictwo kosmiczne da oddech naszej gospodarce.

    Z Księżyca możemy czerpać surowce naturalne - np. hel mogący być paliwem do elektrowni jądrowych; dalsza ekspansja w kosmos pozwoli sprowadzić na Ziemię metale rzadkie. Takie górnictwo kosmiczne da „oddech naszej gospodarce” - mówi PAP szef Polskiej Agencji Kosmicznej dr hab. Grzegorz Brona.

  • Dostępna publikacja "Brexit and Aviation Law, Abingdon, New York: Routledge, 2019".

    Jan Walulik, Brexit and Aviation Law prezentuje kluczowe dla sektora lotniczego i administracji lotniczej problemy prawne związane z Brexitem. Publikacja rozpoczyna się od omówienia aktów prawnych dotkniętych Brexitem oraz tych nielicznych, których funkcjonowanie pozostanie nienaruszone. Obejmuje to prawo pierwotne i wtórne UE, umowy między UE a państwami trzecimi (w tym EOG, ECAA, tzw. umowy wertykalne i horyzontalne, umowy z zakresu bezpieczeństwa i ochrony lotnictwa), umowy bilateralne których stronami są państwa członkowskie UE, systemy prawne WTO/GATS, ICAO, ECAC, EUROCONTROL, konwencję kapsztadzką, konwencje dotyczące odpowiedzialności cywilnej w lotnictwie, konwencje z zakresu bezpieczeństwa i ochrony lotnictwa.

  • Szef PAK: powinniśmy pomyśleć o wysyłaniu w przyszłości polskich astronautów w kosmos.

    Polska powinna pomyśleć o zaangażowaniu się w przyszłości w tzw. Human Spaceflight, czyli wysyłanie własnych astronautów w przestrzeń kosmiczną - ocenił w rozmowie z PAP szef PAK dr hab. Grzegorz Brona. Polak mógłby wziąć udział w misji załogowej po 2025 r.

  • Nicole Stott: w przestrzeni kosmicznej poczułam szczególną więź z Ziemią.

    Lot w przestrzeń kosmiczną to przeżycie przekraczające wyobrażenia; kiedy się tego doświadcza, odczuwa się paradoksalnie większą niż kiedykolwiek wcześniej więź z Ziemią – opowiadała w sobotę w Katowicach amerykańska astronautka Nicole Stott.

Redakcja poleca

Sie 18, 2019
Zazwyczaj miało to wyglądać tak: ... Calutka ulica wstała już do ...
Sie 14, 2019
Miejscowość Czarna Góra i położone na jej terenie wzniesienie ...
Sie 11, 2019
W dniu 11 sierpnia 1994 roku o godz. 13.17 miało miejsce ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...

Najczęściej czytane

Sie 26, 2019
Dowódca, w stopniu Majora, Francisco (Paco) Marín Núñez, pilot ...
Sie 22, 2019
Do dialogu technicznego w sprawie średnich samolotów transportowych ...
Sie 21, 2019
14 września w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego odbędzie się Piknik ...
Sie 19, 2019
Od dziś piloci F-16 z 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego pełnią dyżur ...
Sie 18, 2019
Poważny wypadek samolotu pasażerskiego pod Moskwą, czy raczej „cud w ...
Lip 22, 2019
Z lecącego na wysokości 4000 metrów samolotu transportowego C-17 ...
Lip 18, 2019
17 lipca Ryanair ogłosił partnerstwo z polskim ośrodkiem szkolenia ...
Lip 15, 2019
Sam jest niewidoczny dla radarów, a jego sensory pozwalają pilotowi ...
Lip 11, 2019
Do końca wakacji Aeroklub Polski czeka od Was na zdjęcia samolotu ...
Lip 11, 2019
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zapowiedziało, że w połowie lipca ...
Kwi 26, 2019
Aeroklub Lubelski i Kagero Publishing Sp. z o.o. serdecznie ...
Kwi 25, 2019
Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać prelekcji na temat ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 18 Września 2019    |    Wydarzyło się: 1961 – Sekretarz generalny ONZ Dag Hammarskjöld zginął w katastrofie lotniczej w czasie misji pokojowej w Demokratycznej Republice Konga. 1968 – Wystrzelona 14 września radziecka sonda Zond 5 okrążyła Księżyc i rozpoczęła lot powrotny na Ziemię. 2008 – 7 amerykańskich żołnierzy zginęło w katastrofie śmigłowca Boeing CH-47 Chinook w południowym Iraku. 2006 - Amerykanka irańskiego pochodzenia Anousheh Ansari została pierwszą kobietą-turystą kosmicznym. 1980 – Uczestnik misji Sojuz 38 Arnaldo Tamayo Méndez został pierwszym Kubańczykiem w kosmosie. 1959 – Wystrzelono amerykańskiego satelitę Vanguard 3. 1898 - Urodził się Stefan Zand, polski inżynier, lotnik, wynalazca. 1918 – Urodził się Mieczysław Adamek, polski pilot wojskowy, as myśliwski (zm. 1944). 1978 – Zmarł Rudolf Nebel, niemiecki pilot wojskowy, konstruktor rakiet (ur. 1894).

Lotnicza książka

Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top