poniedziałek, 04 listopad 2019 17:50

Cenna kolekcja lotniczych pamiątek dostępna dla zwiedzających w Muzeum Lotnictwa Polskiego już tylko do końca listopada.

Napisane przez MLP Kraków
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Cenna kolekcja lotniczych pamiątek dostępna dla zwiedzających w Muzeum Lotnictwa Polskiego już tylko do końca listopada. Foto: Jakub Link-Lenczowski / Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Już tylko do końca listopada 2019 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie można oglądać wystawę czasową poświęconą wybitnym polskim oficerom lotnictwa: Stanisławowi Nazarkiewiczowi, Tadeuszowi Anderszowi, Stanisławowi Kłosowskiemu, Pawłowi Moskwie oraz Mieczysławowi Wiórkiewiczowi.

Zakupiona dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kolekcja to 48 eksponatów. Pamiątki po polskich lotnikach to odznaka imienna, fotografie, naszywki, naramienniki, orły z czapek oficerskich, guziki mundurowe, legitymacje oraz odznaka oficerska 2 Pułku Lotniczego. Artefakty pochodzą głównie z lat 1940-1945, gdy bohaterowie wystawy służyli w Polskich Siłach Powietrznych na Zachodzie. W zbiorze wyróżniają się odznaka oficerska 2 Pułku Lotniczego oraz Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, obydwie pochodzące z okresu przed wybuchem drugiej wojny światowej.

Kolekcja stanowi uzupełnienie i rozwinięcie zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego dokumentujących losy lotników 2. Pułku Lotniczego w Krakowie oraz służących w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie.

Płk pil. Stanisław Nazarkiewicz urodził się 7 sierpnia 1896 r. w Krakowie. W kwietniu 1915 r. został powołany do armii austriackiej. Służył w 16 i 22 Pułku Piechoty w kompani karabinów maszynowych. W stopniu podporucznika przez dwa lata był na froncie rosyjskim i włoskim. W 1918 r. został skierowany na kurs techniczny oficerów lotnictwa. Po zakończeniu I wojny światowej powrócił do Krakowa. 11 listopada 1918 r. poleciał jako obserwator z por. pil. Stefanem Stecem do Warszawy z dokumentami dla Komendanta Józefa Piłsudskiego. 17 listopada 1918 r. został przydzielony jako obserwator do samolotu łącznikowego gen. Roji. Z lotniska w Przemyślu wykonał kilka lotów na rzecz wojsk odsieczy Lwowa. W lutym 1919 r. został skierowany na kurs pilotażu w Warszawie a następnie do Szkoły Pilotów w Krakowie. Po ukończonym kursie został przydzielony do parku lotniczego jako kierownik warsztatów. 1 grudnia 1919 r. Dekretem Naczelnego Wodza L 1827 został mianowany porucznikiem. W 1920 r. uzyskał tytuł i odznakę pilota. W czerwcu 1920 r. został przydzielony do 17 Eskadry Wywiadowczej, z którą wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 r. został dowódcą 21 Eskadry. Od października 1921 do sierpnia 1922 r. był oficerem taktycznym 2 Pułku Lotniczego w Krakowie (stacjonującym na terenie lotniska Rakowice-Czyżyny).

W marcu 1939 r. został dowódcą 2 Pułku Lotniczego w Krakowie. We wrześniu 1939 r. był dowódcą lotnictwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew". 17 września 1939 r. przekroczył granicę z Rumunią. W październiku 1939 r. drogą morską dotarł do Francji. We Francji był komendantem obozu lotniczego w Septfonds oraz oficerem łącznikowym dla mechaników zatrudnionych w zakładach zbrojeniowych. Po kapitulacji Francji przedostał się 16 lipca 1940 r. do Wielkiej Brytanii. W Anglii był członkiem Sztabu Polskich Sił Powietrznych i szefem biura Historycznego. Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Płk dypl. pil Stanisław Nazarkiewicz był odznaczony m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych trzykrotnie, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Polową Odznaką Pilota nr 122, Francuską Odznaką Pilota, Srebrnym i Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Krzyżem za Wojnę 1918-1921, Medalem za Wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Medalem Lotniczym oraz pamiątkowymi medalami brytyjskimi i austriackimi.

Tadeusz Andersz urodził się 27 września 1918 w Hoensbroek. Generał brygady, pilot Wojska Polskiego, major dyplomowany Królewskich Brytyjskich Sił Powietrznych. W 1937 r. rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, przerwaną przez wybuch II wojny światowej. Po ewakuacji do Rumunii internowany w obozie w Slatinie, skąd uciekł do Francji, gdzie służył w polskim lotnictwie wojskowym. Po klęsce w 1940 r. przedostał się do Wielkiej Brytanii). W okresie od lata 1941 r. do listopada 1943 r. był pilotem, a potem także dowódcą eskadry 315 Dywizjonu Myśliwskiego "Dęblińskiego". Po okresie służby instruktorskiej, od marca 1944 r. walczył w 61 Dywizjonie Myśliwskim 56 Grupy Myśliwskiej 8 Armii Powietrznej Stanów Zjednoczonych (za wiedzą i akceptacją polskich władz). Od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. był dowódcą Dywizjonu 315, a następnie w sztabie 12 Grupy Myśliwskiej. W czasie służby Andersz wykonał 167 lotów bojowych, uznano mu dwa zestrzelenia pewne i jedno prawdopodobne.

kolekcja muzeum lotnictwa polskiego

kolekcja muzeum lotnictwa polskiego

kolekcja muzeum lotnictwa polskiego

Stanisław Kłosowski (ur. 11 stycznia 1913 w Niwce, zm. 1971 w Anglii) był pilotem lotnictwa bombowego i specjalnego przeznaczenia. Podczas służby wojskowej brał udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 r. jako pilot 216 Eskadry Bombowej (XV dywizjon bombowy) walczył na samolocie PZL.37 Łoś. Służył również w Dywizjonie 301 PSP w Anglii.

Podczas służby w 1586. Eskadrze Specjalnego Przeznaczenia latał nad terytorium Polski z Cichociemnymi. Kłosowski był jednym z siedmiu lotników odznaczonych najwyższym Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari i jedynym podoficerem, który dostąpił tego zaszczytu. Kłosowski był także jednym z niewielu lotników (obok Zbigniewa Szostaka i nawigatora Stanisława Króla oraz pilota Jana Cholewy) lotnictwa bombowego, którzy wykonali ponad 100 lotów bojowych nad terenem nieprzyjaciela. Kłosowski zdecydowaną większość lotów bojowych wykonał z dowódcą 1586 ESP mjr. naw. Stanisławem Królem.

Paweł Jan Moskwa urodził się 5 grudnia 1909 r. w Zurychu. Jesienią 1929 r. rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. Trzymiesięczny okres rekrucki odsłużył w kompanii CKM w Zambrowie. W 1932 r. ukończył szkołę w stopniu kaprala podchorążego i otrzymał tytuł i odznakę obserwatora nr 905. Awansowany na stopień podporucznika był oficerem rezerwy 1 Pułku Lotniczego w Warszawie. Zmobilizowany w sierpniu 1939 r. wziął udział w wojnie obronnej 1939 r. w składzie Eskadry Sztabowej dowodzonej przez kpt. pil. Henryka Wirszyłło. We wrześniu 1939 r. wykonywał loty rozpoznawcze i loty z rozkazami. 8 września 1939 r. na RWD-14 dostarczył rozkazy Naczelnego Wodza dla dowództwa otoczonej Warszawy. 17 września 1939 r. przekroczył granicę rumuńską. Przedostał się do Francji, a po jej upadku do Wielkiej Brytanii. Po przeszkoleniu otrzymał przydział bojowy do 300 Dywizjonu Bombowego. Po wykonaniu pełnej tury lotów bojowych odszedł na kurs pilotażu w Newton. Po ukończonym kursie pełnił służbę pilota w szkole dla nawigatorów.

Paweł Moskwa był także pisarzem, poetą i rysownikiem. Pierwsze jego utwory były drukowane w warszawskiej prasie, a podczas wojny publikowane w emigracyjnych wydawnictwach. W 1943 r. ukazał się pierwszy tomik jego wierszy pt. "Powrót", a w 1947 r. zbiór wierszy pt. tytułem "Air Mail". Na emigracji był członkiem Związku Pisarzy Polskich. Przez 4 lata pełnił funkcję redaktora naczelnego "Skrzydeł" (pierwsze pismo żołnierzy Polskich Sił Powietrznych), a przez 8 lat był członkiem komitetu redakcyjnego. Był inicjatorem i redaktorem wydania "Antologii Poezji i Prozy Lotniczej". Paweł Moskwa zmarł 2 marca 1987 r. w Londynie.

Mjr obs. pil. Paweł Moskwa został odznaczony m.in.: Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari nr 9696, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, trzykrotnie Medalem Lotniczym oraz medalami brytyjskimi i francuskimi.

Mieczysław Wiórkiewicz (ur. 12 marca 1907 r. w Przysusze, zm. 31 stycznia 1987 w Warszawie) był majorem, pilotem Wojska Polskiego. Wiórkiewicz ukończył Kurs Kadetów, a w 1928 r. Oficerską Szkołę Lotniczą w Dęblinie jako podporucznik obserwator z przydziałem do 4 pułku lotniczego w Toruniu, początkowo w 42, a następnie w 43 eskadrze. W połowie 1931 r., po ukończeniu kursu w Dęblinie, otrzymał dyplom pilota wojskowego (pierwsza lokata) i został przeniesiony do 41 eskadry liniowej. W 1932 r. Wiórkiewicz ukończył z wyróżnieniem kurs myśliwski w Grudziądzu, po którym skierowano go do 121 eskadry myśliwskiej w Krakowie. W listopadzie nadano mu Odznakę Pilota Myśliwskiego I Klasy i został mianowany dowódcą 122 eskadry myśliwskiej 2 Pułku Lotniczego w Krakowie. W pierwszym półroczu 1939 r. przebywał na kursie przygotowawczym do Wyższej Szkoły Wojennej, lecz ze względu na wybuch wojny we wrześniu 1939 r. został skierowany do 122 eskadry myśliwskiej, nad którą objął dowództwo. W trakcie działań bojowych wykonał 11 lotów, zestrzelił 1 samolot (Junkers Ju 87) i 1 uszkodził (Dornier Do 17). Na liście Bajana został sklasyfikowany na 416. pozycji. Zaliczono mu uszkodzenie jednego samolotu.

Pod koniec września 1939 r. na rozkaz przełożonych na czele grupy pilotów przekroczył granicę rumuńską. Od marca 1940 r. Wiórkiewicz był dowódcą polskiej szkolnej eskadry myśliwskiej w Lyonie, lecz nie wziął czynnego udziału w kampanii francuskiej. Pod koniec czerwca 1940 r. poprzez Oran i Casablancę przybył do Wielkiej Brytanii. We wrześniu 1940 r. został dowódcą eskadry w 308 dywizjonie myśliwskim. Od kwietnia 1941r. jako inspektor Polskich Sił Powietrznych na obczyźnie został przeniesiony do Dowództwa Lotnictwa Myśliwskiego RAF, gdzie pełnił funkcję oficera łącznikowego, a później oficera taktycznego. Następnie awansowany do stopnia majora objął dowództwo 315 dywizjonu myśliwskiego. Po ukończeniu studiów w Wyższej Szkole Lotniczej, we wrześniu 1944 r., został szefem Wydziału Wyszkolenia w Dowództwie Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

Źródło informacji i zdjęć: Jakub Link-Lenczowski / Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Czytany 458 razy

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Sie 18, 2019
Zazwyczaj miało to wyglądać tak: ... Calutka ulica wstała już do ...
Sie 14, 2019
Miejscowość Czarna Góra i położone na jej terenie wzniesienie ...
Sie 11, 2019
W dniu 11 sierpnia 1994 roku o godz. 13.17 miało miejsce ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...

Najczęściej czytane

Paź 29, 2019
Biuro wspólnego programu F-35 i Lockheed Martin podpisały umowę o ...
Paź 25, 2019
Jak informuje brytyjska firma Reaction Engines, został przetestowany ...
Paź 28, 2019
Wraz z końcem października zaczyna obowiązywać zimowa oferta lotów, ...
Paź 26, 2019
Ciężki sprzęt od kilku tygodni pracuje na Sadkowie. Ekipa firmy Max ...
Paź 23, 2019
W poniedziałek, 21 października AN-2 wzniósł się w powietrze! Przelot ...
Paź 25, 2019
"W ciągu ostatnich miesięcy Boeing osiągnął znaczący postęp w pracach ...
Sie 26, 2019
Dowódca, w stopniu Majora, Francisco (Paco) Marín Núñez, pilot ...
Sie 22, 2019
Do dialogu technicznego w sprawie średnich samolotów transportowych ...
Sie 21, 2019
14 września w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego odbędzie się Piknik ...
Sie 19, 2019
Od dziś piloci F-16 z 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego pełnią dyżur ...
Sie 18, 2019
Poważny wypadek samolotu pasażerskiego pod Moskwą, czy raczej „cud w ...
Lip 22, 2019
Z lecącego na wysokości 4000 metrów samolotu transportowego C-17 ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 18 Listopada 2019    |    Wydarzyło się: 1934 – Amerykański lotnik Richard Byrd odkrył wulkan Mount Sidley na Antarktydzie. 1943 – Berlin został zbombardowany przez 440 samolotów RAF. 1952 – Wojna koreańska: nad Morzem Japońskim doszło do bezpośredniego starcia 4 radzieckich myśliwców MiG-15 z 4 amerykańskimi F-86, które bez strat własnych zestrzeliły 2 maszyny, a 1 z pozostałych uszkodziły (pilot zmarł w szpitalu po powrocie). 1974 – Założono Royal Brunei Airlines. 2013 – Wystrzelono amerykańską sondę marsjańską MAVEN. 1989 - NASA wystrzeliła satelitę badawczego COBE. 1960 – Zmarł Erich Thomas, niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski (ur. 1897).

Lotnicza książka

Paź 26, 2019
Jeśli ktoś wciąż czuje niedosyt po hucznych, lipcowych obchodach 50. ...
Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top