wtorek, 07 kwiecień 2020 18:09

"Sprawa pilota Maresza". Dziś mija 64 lata od premiery filmu.

Napisane przez Redakcja
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
"Sprawa pilota Maresza". Dziś mija 64 lata od premiery filmu. Klatka z filmu: Sprawa Pilota Maresza / Reżyseria: Leonard Buczkowski

Film, który miałem okazję obejrzeć już dosyć dawno temu przypomniał mi wspaniałe pionierskie lata polskiej kinematografii lat pięćdziesiątych. "Sprawa pilota Maresza" to kolejny mój przystanek na drodze polskich filmów o lotnictwie.

Po szczegółowym zapoznaniu się z tym obrazem zmieniłbym w pierwszej kolejności jego tytuł na "Dylematy pilota Maresza". W porównaniu z poprzednio opisywanymi przeze mnie filmami ("Historia jednego myśliwca" i "Na niebie i na ziemi") gdzie wystąpiły maszyny wojskowe, tutaj napatrzymy się na Li-2 (rosyjska Dakota), CSS-13 (rosyjski Po-2) oraz Ił-12, który miał służyć w filmie do lotów zagranicznych.

Co zobaczymy na ekranie ? Począwszy od znanych aktorów z tamtych lat: Leon Niemczyk wcielający się w rolę czarnego charakteru, Wieńczysław Gliński grający rolę pilota Maresza oraz Bohdan Ejmont - naczelnik lotniska w Warszawie. Patrząc na inne filmy z lat 50' - 70' na pewno rozpoznamy ich twarze. Kolejną rzeczą wartą podkreślenia jest mnogość scen lotniczych zarówno kręconych w powietrzu jak i w kabinie. Nie udało mi się dotrzeć do źródła informacji, ale na pierwszy rzut oka widać, że do tych celów została specjalnie stworzona kabina ułatwiająca filmowanie załogi z przodu oraz kabina pasażerska, w której rozgrywa się niejedna akcja. Dzięki tym ujęciom możemy w pigułce poznać ciężką pracę pilotów lat pięćdziesiątych, którzy musieli polegać na podstawowych przyrządach i urządzeniach nawigacyjnych. Nie byłbym sobą gdybym nie wspomniał o muzyce w filmie. Krótko mówiąc: jeżeli ktoś oglądał film "Przygoda na Mariensztacie" to linia melodyczna wyda mu się znajoma :).

A teraz czas na najciekawsze sceny w tej zacnej produkcji. Pierwsza, trochę zabawna, to zbiór rozmów między pasażerami lecącymi na trasie Szczecin - Poznań - Warszawa. Dla niejednego z nich to pierwszy i jednocześnie stresujący lot. Stali bywalcy żartują sobie z nowicjuszy opowiadając im przeraźliwe historie o turbulencjach. W połowie filmu zobaczymy wielką akcję opryskiwania azotoksem Puszczy Kampinoskiej przez zmasowany atak polskiego lotnictwa cywilnego:). Wyścig z czasem i walka z krótkim pasem startowym to dwie rzeczy, jakie towarzyszą pilotom podczas realizacji tego celu. Wreszcie pod koniec filmu
jedna z najważniejszych i najbardziej brawurowych scen, która stanowi uwieńczenie tego filmowego "dzieła": porwanie i walka na pokładzie samolotu pilotowanego przez pilota Maresza. Uprowadzenia z bronią w ręku dokonuje Surowiec (Leon Niemczyk). Maresz w odpowiedni sposób kierując maszyną doprowadza do tego, że napastnik zaczyna latać po pokładzie jak piłeczka pingpongowa. Jednocześnie z nim cały pokład pasażerski przemierzają drugi pilot i mechanik próbując odebrać Surowcowi pistolet. Padają strzały, jednak nikt nie zostaje ranny. Po wylądowaniu maszyny porywacz ucieka, ale wkrótce zostaje złapany przez obsługę samolotu i milicję. Scena ta podobno była wzorowana na autentycznym zdarzeniu polegającym na usiłowaniu uprowadzenia samolotu PLL LOT w latach pięćdziesiątych. To nie jedyne nawiązanie do autentycznych zdarzeń lotniczych w tamtych czasach. W filmie występuje wątek katastrofy lotniczej, w której ginie przyjaciel Maresza. W rzeczywistości w tych latach miała miejsce katastrofa samolotu kierowanego przez kpt. Buczkowskiego pod Tuszynem koło Łodzi.

Aktor Wieńczysław Gliński o roli w filmie "Sprawa Pilota Maresza"
 

Jakie przesłanie niesie ze sobą ten film? Na pewno jest to próba zrehabilitowania polskich pilotów powracających z zachodu, szkalowanych i prześladowanych przez proradzieckie władze PRL-u. W 1956 roku można powiedzieć, że nastąpiła odwilż polityczna, co skutkowało właśnie pokazywaniem tego, czego nie pokazywano do tej pory. W filmie też próbuje się wybielić ówczesną władzę, pokazując ją jako łaskawą i sprawiedliwą, bo przecież piloci w końcu dostają paszporty i pozwolenia na zagraniczne loty mimo przeszłości, jaka się za nimi ciągnie. Dylematy, jakie targają głównym bohaterem to kolejny wątek tego filmu. Ostatecznie okazuję się on wielkim patriotą mimo propozycji wyjazdu na stałe do Anglii i wątpliwości , jakie nabył w trakcie pracy w PLL LOT. Pozostaje w Polsce, a jako moralną nagrodę otrzymuje klucz do szczęścia w postaci pozwolenia na międzynarodowe loty.

Na koniec trochę fabuły. Pilot PLL LOT Piotr Maresz jest weteranem walk dywizjonów polskich w Wielkiej Brytanii. Po wojnie powraca do kraju i zatrudnia się jako cywilny pilot w polskich liniach lotniczych. Przez wiele lat pała wielkim uczuciem do żony swojego przyjaciela, także dawnego pilota RAF-u. Jest to rodowita Angielka o imieniu Mary, która przyjechała wraz z nimi do Polski. W trakcie lotu w ciężkich warunkach atmosferycznych samolot kolegi Maresza ulega zniszczeniu grzebiąc w swoich zgliszczach prawie całą załogę. Mary zostaje wdową, chociaż nie cierpi zbytnio po stracie męża. W ostatnim czasie rodził się między nimi konflikt, który miał prawdopodobnie doprowadzić do rozwodu. Po tych wydarzeniach Mary proponuje Mareszowi wyjazd na stałe do Anglii. Jednak on już zakochany w młodej Polce, lekarce z Instytutu Medycyny Lotniczej, postanawia zostać w ojczyźnie. Ciążąca na nim znajomość z Surowcem procentuje w ostatnich ujęciach filmu. Człowiek ten z bronią w ręku usiłuje porwać samolot i skierować go na północ do Sztokholmu. Na szczęście wszystko się dobrze kończy, a załoga samolotu dostaje nagrodę: możliwość lotów zagranicznych.

Podsumowując: scenariusz "Sprawy pilota Maresza" powstał na kanwie powieści Janusza Meissnera pt. "Niebieskie drogi".  Jest to kolejna lotnicza opowieść przeplatana wątkiem miłosnym. Chwilami można też dostrzec elementy przypominające atmosferę polityczną tamtych czasów. Trochę wyidealizowany świat przedstawiony w filmie chwilami przypomina polską kronikę filmową z lekko propagandową nutą. Ma to swój "smaczek", w końcu, kto z nas nie lubi czasem obejrzeć sobie starych kronik filmowych i trochę się pośmiać z "tamtego świata". Plus dla filmu, że jest w kolorze i plus za dynamiczną akcję w jego ostatnich minutach. Oczywiście zachęcam do obejrzenia tego filmu, może nie częściej niż raz na 5-10 lat, ale dla każdego, kto się interesuje lotniczym kinem jest to obowiązkowa lektura.

 

SPRAWA PILOTA MARESZA - 1955 - 97 MIN

TWÓRCY FILMU:

Reżyseria: Leonard Buczkowski
Reżyser II: Zbigniew Kuźmiński
Współpraca reżyserska: Lech Lorentowicz, Anita Janeczkowa (w napisach imię: Anna), Zofia Suchecka
Scenariusz: Janusz Meissner, Leonard Buczkowski
Zdjęcia: Seweryn Kruszyński
Operator II: Zdzisław Parylak
Współpraca operatorska: Tadeusz Jakuczyn (w czołówce nazwisko: Jakuczun), Zbigniew Karpowicz
Zdjęcia specjalne: Feliks Średnicki (zdjęcia lotnicze), Zenon Filar (operator zdjęć kombinowanych), Wiesław Śniadecki (scenografia zdjęć kombinowanych)
Oświetlenie: Julian Głowacki
Scenografia: Roman Mann
Współpraca scenograficzna: Józef Galewski, Cecylia Wróblewska, Jarosław Świtoniak
Kostiumy: Lidia Grysiówna
Muzyka: Jerzy Harald
Wykonanie muzyki: Orkiestra PR (Katowice)
Dyrygent: Jerzy Harald
Dźwięk: Józef Bartczak
Współpraca dźwiękowa: Jerzy Bolesławski, Henryk Klimczak
Montaż: Zofia Dwornik
Współpraca montażowa: Tomira Ancuta, Aurelia Rut
Charakteryzacja: Halina Sieńska
Współpraca charakteryzatorska: Jadwiga Świętosławska
Fotosy: Dymitr Sprudin
Kierownictwo produkcji: Ludwik Hager
Kierownictwo zdjęć: Stanisław Adler, Zygmunt Wójcik, Michał Sosiński
Kierownictwo budowy dekoracji: Ignacy Gaworkiewicz
Produkcja: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)

OBSADA:

Wieńczysław Gliński (kapitan Piotr Maresz)
Alicja Raciszówna (Krystyna Flisakówna)
Lidia Wysocka (Mary Godzicka)
Leon Niemczyk (Surowiec)
Jerzy Michotek (Jan Flisak, drugi pilot Maresza, brat Krystyny)
Bogdan Niewinowski (Józef Cygan, członek załogi Maresza)
Jerzy Kaczmarek (radiotelegrafista Włodzimierz Elmer, członek załogi Maresza)
Kazimierz Wilamowski (Hornowski, dotychczasowy naczelnik lotniska)
Bohdan Ejmont (kapitan Janczar, nowy naczelnik lotniska)
Wiesława Grochowska (pielęgniarka Dorota, przyjaciółka Krystyny)
Wanda Jakubińska (gospodyni Maresza)
Maria Żabczyńska (pasażerka samolotu)
Janusz Bylczyński (kapitan Ryszard Godzicki, mąż Mary, przyjaciel Maresza)
Feliks Chmurkowski (pasażer samolotu)
Jan Ciecierski (okulista w Centralnym Instytucie Badań Lotniczo-Lekarskich)
Kazimierz Dębicki (pilot)
Władysław Krasnowiecki (Modrakowski, dyrektor "Lotu")
Stanisław Kwaskowski (kapitan Henryk Dobrowolski)
Stanisław Milski (Zdybel, pracownik w wieży kontroli lotów na Okęciu)
Henryk Modrzewski (pasażer samolotu)
Kazimierz Sułkowski (pasażer samolotu)
Antoni Żukowski (pasażer samolotu; nie występuje w czołówce)

Produkcja: Polska
Rok produkcji: 1955
Premiera: 1956. 04. 07
Gatunek: Film sensacyjny
Czas projekcji: 97 min.
Zdjęcia plenerowe do filmu rozpoczęły się w połowie maja 1955.
Plenery: Warszawa (Okęcie), Lębork, Szczecin.

Recenzja: Mariusz Barszcz / Aviation24.pl
Źródła informacji, zdjęć i screenów: Filmpolski.pl, youtube.com, wikipedia.org
Czytany 1257 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 07 kwiecień 2020 18:26

Skomentuj

Twój komentarz zostanie opublikowany po akceptacji administratora. Zasady publikacji komentarzy pod publikacjami znajdziesz pod linkiem: https://aviation24.pl/polityka-prywatnosci

Redakcja poleca

Mar 05, 2020
Sezon pikników i pokazów lotniczych zbliża się wielkimi krokami. Postanowiliśmy więc tak jak w zeszłym roku zebrać wszystkie daty, potrzebne linki i ...
Lut 24, 2020
Od jutra, 25 lutego 2020 r. w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie będzie dostępna nowa atrakcja – symulator myśliwca MiG-29, wypożyczony przez ...
Lut 19, 2020
Dokładnie 101 lat temu 19 lutego 1919 roku, została wprowadzona do użytku polska odznaka pilota, popularnie nazywana „Gapą”. Odznakę zaprojektował ...
Lut 18, 2020
Budowa sześciu nowoczesnych hangarów na lotnisku w Darłowie dobiega końca. Będą w nich stacjonowały śmigłowce AW101 przeznaczone do zwalczania ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show - zapowiedział wiceminister obrony ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Patrolowego w Komendzie Miejskiej ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego zbudowanego przez studentów Akademii Górniczo-Hutniczej. Bezzałogowa konstrukcja ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, twórca i pierwszy dowódca legendarnego myśliwskiego Dywizjonu 303, który wsławił się ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony narodowej Mariuszem Błaszczakiem. "Nie powierzamy naszego bezpieczeństwa wyłącznie ...

Najczęściej czytane

Kwi 13, 2020
Dzisiaj dotarła do nas bardzo smutna wiadomość. Zmarł Jerzy Główczewski, pilot Dywizjonu 308 z czasów II Wojny Światowej, uznany architekt, autor ...
Mar 23, 2020
Dotarliśmy do bardzo ciekawych archiwalnych zdjęć z grupy fb "Śmigłowce polskie", które dotyczą testów śmigłowca "Sokół" na terenie dawnego ZSRR. ...
Kwi 03, 2020
Linie Emirates otrzymały zezwolenia na przewóz pasażerów na wybranych trasach. Od poniedziałku, 6 kwietnia, pierwsze loty wystartują z Dubaju do ...
Mar 26, 2020
26 marca 2020 r.,  pod auspicjami Ministerstwa Infrastruktury, przedstawiciele służb i instytucji państwowych dyskutowali jak włączyć nowe ...
Mar 27, 2020
"Naszym priorytetem od początku epidemii COVID-19 było bezpieczeństwo i zdrowie wszystkich naszych pracowników." - pisze w swoim komunikacie dział ...
Kwi 08, 2020
Antonow An-225, największy transportowy samolot świata, przywiezie do Polski niezbędne środki do walki z koronawirusem. Na wypełnionym po brzegi ...
Mar 06, 2020
Pilot Tomasz Stępniewski miał okazję pilotować samolot, w którym na drugim fotelu zasiadł generał pilot Mirosław Hermaszewski. Był to lot, który ...
Mar 03, 2020
Boeing zaoferuje armii amerykańskiej zwinny, w pełni zintegrowany, prototypowy śmigłowiec w ramach Future Attack Reconnaissance Aircraft (FARA). ...
Mar 01, 2020
Jak informuje Fundacja Biało-Czerwone Skrzydła oraz profil European Airshows, fani polskich historycznych odrzutowców będą niedługo wniebowzięci, ...
Lut 27, 2020
Ponowne uruchomienie silnika odrzutowca wojskowego w locie to kluczowa funkcja bezpieczeństwa, którą można zademonstrować jedynie poprzez działanie, ...
Lut 25, 2020
Zespół wokalny złożony z uczniów Ogólnokształcącego Liceum Lotniczego im. Żwirki i Wigury w Dęblinie funkcjonuje od 2015 roku. Nazwa zespołu ...
Lut 24, 2020
Nie lada wyobraźnię miał pasażer jednego z odlatujących samolotów z krakowskiego lotniska, natomiast Strażnicy na lotnisku musieli być mocno ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w tym roku przypada 100-Lecie Lotnictwa Polskiego oraz 100-Lecie Niepodległości ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które jest znane w całej Polsce. Pani Małgorzata była stewardesa PLL LOT, jedna z ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako jedni z pierwszych, oficjalny spot Międzynarodowych Pokazów Lotniczych w Radomiu. ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga 737-800, który znajduje się w warszawskim AirPoint. Teoretycznie wszystko wygląda ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy 2017. Organizatorzy Krzysztof Sondej i Maciej Stroiński wraz z gościem specjalnym ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat swoim tańcem w tunelu aerodynamicznym, popularyzując i zwracając uwagę na nową, ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze miasteczko Kazimierz nad Wisłą. Jednak nie udaliśmy się tam tylko w celach ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm partnerskich z przyjemnością zapraszamy na briefing prasowy poświęcony możliwościom, ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 25 Maja 2020    |    Wydarzyło się: 1979 – Katastrofa lotu American Airlines 191: 271 osób na pokładzie i dwie na ziemi zginęły, gdy samolot McDonnell Douglas DC-10 rozbił się krótko po stracie na polu kempingowym w Chicago. 2010 – Prezydent Egiptu Husni Mubarak dokonał otwarcia Portu lotniczego Sauhadż-Mubarak. 2012 – W ramach drugiego lotu próbnego amerykańskiego statku Dragon po raz pierwszy w historii doszło do połączenia komercyjnego statku kosmicznego z Międzynarodową Stacją Kosmiczną. 1889 - Urodził się Igor Sikorski, rosyjski konstruktor lotniczy (zm. 1972). 1964 - Urodził się Ivan Bella, słowacki pilot wojskowy, kosmonauta. 1942 - Zmarł Jerzy Jankiewicz, polski pilot wojskowy (ur. 1913).

Lotnicza książka

Mar 17, 2020
"Czy pracę pilota można przedstawić w sposób lekki, zrozumiały i dowcipny? Okazuje się, że TAK. Kapitan Dariusz Kulik robi to z prawdziwym znawstwem, ...
Lut 22, 2020
Nakładem kuźnicy techniki aeronautycznej i kompozytowej „Draco” ukazało się drugie (poprawione i uzupełnione) wydanie książki autorstwa Michała ...
Lut 19, 2020
Nakładem kuźnicy techniki aeronautycznej i kompozytowej „Draco” ukazała się książka autorstwa Michała Imiołka, pt. „W stronę dronów czyli kilka słów ...
Paź 26, 2019
Jeśli ktoś wciąż czuje niedosyt po hucznych, lipcowych obchodach 50. rocznicy lądowania człowieka na Księżycu, może go zaspokoić sięgając po ...
Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i opowiadania przedstawione w niniejszej książce, zostały zapisane przeze mnie już ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe elementy sukcesu w eksploracji kosmosu. Po lądowaniu na Księżycu na wiele lat ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród nas coraz mniej. Wypowiedzi tych, którzy pozostali jeszcze przy życiu, zebrał ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Obchodziliśmy w tym roku co najmniej setkę różnych ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. "Dotykając nieba. Śpiewnik pieśni i piosenek lotniczych", w czwartek 6 grudnia 2018 ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz samych pokazach lotniczych zorganizowanych w ramach Air Show Radom 2018. Ponieważ ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia lotu atlantyckiego Ludwika Idzikowskiego i 30-lecia MiGa-29, Niebo bez Granic ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez granic" w roku 100-lecia Niepodległości Polski i 100-lecia Biało-Czerwonej ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , W-3W/W-3WA Sokół, Mi-14 i Mi-2, Mi-8 i W-3 Sokół, Mi-17, Mi-24 oraz Mi-2. Samoloty ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim Okęciu wylądował nowy nabytek LOT-u Dreamliner B787-9. Przyleciał wprost z Everett, ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś możecie zobaczyć co działo się podczas konferencji prasowej tego oszałamiającego ...
Top