środa, 26 czerwiec 2019 08:01

Lekarz: nawet kilkudniowy pobyt w kosmosie może negatywnie wpływać na zdrowie,

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Lekarz: nawet kilkudniowy pobyt w kosmosie może negatywnie wpływać na zdrowie, Źródło zdjęcia: Pixabay.com / Pixabay License

Już nawet kilkudniowy pobyt człowieka w kosmosie może wpływać negatywnie na zdrowie. Amerykańscy astronauci, którzy wylądowali na Księżycu skarżyli się na bóle głowy, nudności, wymioty, a nawet - zapalenie prostaty - opowiada w rozmowie z PAP dr n. med. Aleksander Waśniowski.

20 lipca przypada pięćdziesiąta rocznica pierwszego załogowego lądowania na Księżycu. Kiedy amerykański astronauta Neil Armstrong zszedł po drabince i postawił stopę na pokrytym pyłem Srebrnym Globie wypowiedział słynne słowa: “To jest mały krok człowieka, ale wielki skok dla ludzkości”. W związku z rocznicą PAP rozmawia z ekspertami na tematy związane z eksploracją Księżyca.

Amerykańska agencja NASA ogłosiła w tym roku, że planuje wysłać kolejną załogową misję na Księżyc w 2024 r. NASA podkreśla, że nie będzie to jednorazowe wydarzenie - do 2028 r. ma powstać na Srebrnym Globie stała baza. Pod znakiem zapytania stoi, czy stale będą w niej obecni ludzie, podobnie jak na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), czy raczej obsługiwania będzie automatycznie, np. z pojazdu orbitującego wokół Księżyca czy z Ziemi.

Jak opowiada w rozmowie z PAP dr n. med. Aleksander Waśniowski, przebywanie człowieka poza Ziemią może być dla niego niebezpieczne, bo organizm przystosowany jest do życia w warunkach, które na niej panują. Waśniowski jest dyrektorem ds. rozwoju i medycyny w ośrodku LUNARES pod Piłą w Wielkopolsce. To symulowana baza kosmiczna i laboratorium badawcze. Panują w niej warunki analogiczne do tych, które astronauci znajdą w prawdziwej bazie na Księżycu lub Marsie.

Astronauci kilku misji Apollo (sześć lotów odbyło się między 1969 a 1972 r.) przebywali na Srebrnym Globie krótko - najdłuższy ich pobyt trwał zaledwie 3 dni, a pobyt poza lądownikiem - 22 godziny.

"Jednak skarżyli się na szereg dolegliwości - bóle głowy, uczucie obrzmienia głowy, nudności, wymioty, zaburzenia błędnikowe i zapalenia ucha. Dwóch z nich miało też zapalenie prostaty" - wskazuje dr Waśniowski. W jego ocenie są to w większości niegroźne przypadłości, które powinny minąć po jakimś czasie po powrocie na Ziemię.

Na astronautów w przestrzeni kosmicznej i na Księżycu czyha wiele zagrożeń. Wśród nich jest tzw. głębokie promieniowanie galaktyczne (GCR). "Na Ziemi chroni nas przed nim magnetosfera, ale nie ma jej ani na Księżycu, ani na Marsie, dlatego niezbędne jest posiadanie odpowiednich osłon" - wskazuje ekspert.

Przedłużona ekspozycja grozi uszkodzeniem DNA, zachorowaniem na choroby nowotworowe, ale także ślepotą i zaburzeniami neuropsychicznymi.

To właśnie ze względu na promieniowanie tego typu przebywanie w bazie księżycowej prawdopodobnie początkowo nie będzie trwało dłużej niż 3 miesiące - uważa Waśniowski. Ale zaznacza, że wszystko zależy od zastosowanych rozwiązań technologicznych. Te ciągle są ulepszane. Na przykład rekordowy pobyt człowieka w przestrzeni kosmicznej to już blisko 440 dni - rosyjski kosmonauta Valeri Polyakow przebywał tyle czasu na stacji Mir.

Jako kolejny z głównych problemów dla zachowania zdrowia na powierzchni Księżyca Waśniowski wskazuje obniżoną grawitację - jest sześciokrotnie mniejsza niż ziemska. "Będzie to powodować osłabienie przyczepów ścięgien i mięśni u astronautów i odwapnienie kości. Duże będzie też prawdopodobieństwo zwichnięć lub skręceń kończyn" - uważa ekspert.

Astronauci Jerry M. Linenger i Mark C. Lee podczas jednego z eksperymentów medycznych. Zdjęcie wykonano podczas misji wahadłowca Discovery STS-64. Fot. NASA 15.09.1994Astronauci Jerry M. Linenger i Mark C. Lee podczas jednego z eksperymentów medycznych. Zdjęcie wykonano podczas misji wahadłowca Discovery STS-64. Fot. NASA 15.09.1994

Dyskomfort dla księżycowych osadników powodować może też sztuczna atmosfera, którą będą musieli oddychać. Na porządku dziennym mogą być podrażnienia układu oddechowego, oczu a nawet infekcje. "Mogą być to przypadłości podobne do tych, na które skarżą się osoby pracujące w biurowcach, gdzie temperaturę reguluje klimatyzacja" - opowiada dr Waśniowski.

Fot. NASAA
Astronauci Kathryn D. Sullivan i Bruce McCandless II podczas jednego z eksperymentów medycznych. Zdjęcie wykonano podczas misji wahadłowca Discovery STS-31. Fot. NASA 29.04.1990

Astronauta Robert D. Cabana  za pomocą tonometru sprawdza ciśnienia wewnątrzgałkowe astronauty Michaela R. U. (Rich) Clifforda. Fot. NASAAstronauta Robert D. Cabana za pomocą tonometru sprawdza ciśnienia wewnątrzgałkowe u astronauty Michaela R. U. (Rich) Clifforda. Zdjęcie wykonano podczas misji wahadłowca Discovery STS-53. Fot. NASA 09.12.1992

Astronauci, którzy do tej pory stąpali po powierzchni Księżyca nie byli osobami bardzo młodymi. Najmłodszy miał 36 a najstarszy - 47 lat, ale większość z nich nie ukończyła 40 roku życia. Czy zatem jest to optymalny wiek dla astronautów?

"Wbrew obiegowym opiniom wydolność organizmów nie zawsze jest najlepsza za młodu. Młodzi i szczupli ludzie szybciej są narażeni na wychłodzenie, a ich szybszy metabolizm powoduje większe zapotrzebowanie na tlen" - mówi ekspert. Wskazuje na doskonałe wyniki polskiego himalaisty Piotra Pustelnika, który Koronę Ziemi (14 szczytów mających ponad 8 tys. m n.p.m.) zdobył właśnie po ukończeniu 40 lat.

Sprawność fizyczna to nie wszystko. Piloci Apollo musieli być doświadczeni i podejmować zimne decyzje. "Statystyki wypadków samochodowych nie kłamią - tendencję do szarżowania i ryzyka mają głównie dwudziestolatkowie. Tego w kosmosie chcemy unikać za wszelką cenę" - dodaje.

Waśniowski dodaje, że teraz kosmos otworzył się na kobiety - wśród astronautów misji Apollo byli co prawda mężczyźni, ale na Międzynarodową Stację Kosmiczną docierają również kobiety. Mieszane załogi są też przewidywane w przypadku ponownego lądowania na Księżycu i innych misji załogowych.

Jak w każdej niewielkiej, odizolowanej społeczności kolonizatorzy księżycowi mogą mieć problemy natury psychologicznej. Waśniowski mówi, że nie ma jednego idealnego rozwiązania w tej kwestii. Na Ziemi odbyły się do tej pory już bardzo liczne eksperymenty dotyczące długotrwałego odosobnienia w małej grupie - niektóre z nich trwały nawet ponad rok, inne były krótsze, na przykład te w bazie LUNARES pod Piłą. Wskazuje, że kluczem do zapewnienia idealnych warunków jest nie tylko odpowiednio dobrana pod względem osobowościowym grupa astronautów i astronautek, ale zapewnienie na przykład atrakcyjnej diety.

"Rodzaj serwowanej żywności silnie wpływa na psychikę i morale - tak jest wszędzie w przypadku zamkniętych społeczności, np. w więzieniach czy jednostkach wojskowych" - wskazuje.

W przypadku astronautów powinna być to żywność głównie pochodzenia roślinnego, która nie zakwasza silnie organizmu (jak jest w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego). Czy oznacza to, że pierwszeństwo w lotach w kosmos będą mieli wegetarianie i weganie?

"Skrajne ideologie prezentowane w małych grupach, w tym w kosmosie, są problematyczne. Rzecz dotyczy również diety. Dlatego najlepiej, gdyby astronauci preferowali żywność roślinną, ale byli gotowi do spożycia produktów mięsnych. Sytuacje w kosmosie bywają nieprzewidywalne" - kończy Waśniowski.

Źródło zdjęcia: PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

Czytany 1662 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 25 czerwiec 2019 19:06

Skomentuj

Twój komentarz zostanie opublikowany po akceptacji administratora. Zasady publikacji komentarzy pod publikacjami znajdziesz pod linkiem: https://aviation24.pl/polityka-prywatnosci

Redakcja poleca

Gru 29, 2020
Ciężko teraz mówić o lotniczych imprezach w Polsce w 2021 roku, kiedy nie wiadomo czy uporamy się z epidemią Covid-19. Jednak już w zeszłym roku ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Paź 09, 2020
Już wkrótce pierwsi komercyjni pasażerowie mogą podróżować z naddźwiękową prędkością. Zbudowany właśnie odrzutowiec poleci po raz pierwszy ...
Paź 07, 2020
Brzydka może być pogoda, brzydki może być oddech, brzydkich kobiet nie ma, tylko wina czasem brak (żeby nie wyjść na męskiego szowinistę - dotyczy to ...
Paź 01, 2020
Czy to sen czy jawa? Tym pytaniem można by w zasadzie rozpocząć ten nietypowy przegląd modelarskich konstrukcji lotniczych. Jednak po bliższym ...
Cze 25, 2020
W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie katastrofy lotu PIA PK8303 w Karaczi, w którym uczestniczyło 99 osób, w tym 8 członków załogi, ...
Cze 24, 2020
Należąca do sił Włoskich Sił Powietrznych (AMI) baza w Aviano była świadkiem historycznego wydarzenia. Po raz pierwszy wykonano w niej tzw. marsz ...
Cze 22, 2020
Wczoraj doszło do kolejnej interwencji funkcjonariuszy Grupy Interwencji Specjalnych z Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie na pokładzie ...
Cze 20, 2020
Dwa amerykańskie bombowce strategiczne B-2 Spirit z 509. Skrzydła Bombowego USAF, spotkały się 18 czerwca za kołem podbiegunowym z norweskimi ...

Najczęściej czytane

Gru 10, 2020
Jak informuje organizacja Laguna's Spitfire Legacy, brytyjskie samoloty z czasów IIWŚ upamiętnią latem 2021 roku historię udziału polskich żołnierzy, ...
Gru 11, 2020
Lotnicza Akademia Wojskowa nieustannie inwestuje w nowoczesny sprzęt szkoleniowy. W tym roku zakupiono nowe urządzenie symulacji lotu Diamond ...
Gru 14, 2020
Prace związane z realizacją inwestycji polegającej na modernizacji wystawy plenerowej dobiegają końca. Wiosną zrealizowany został już pierwszy etap ...
Paź 18, 2020
Od roku w pracowni aerografu Przemysława Drozda powstaje model TS-11 Biało-czerwonej Iskry nr 5. Jedyny taki istniejący model w imponującej skali 1:7 ...
Paź 15, 2020
Rodzice siedmioletniego Polaka, który zginął w katastrofie lotniczej w 2018 r., wytoczyli proces przeciwko Irish Parachute Club i właścicielom ...
Paź 13, 2020
Krzysztof z Zebrzydowic ma 50 lat. Lubi kontakt z przyrodą, zapach traw i powiew wiatru. Od zawsze chciał być pilotem i powtarza, że „Wiatr to jego ...
Paź 12, 2020
Jak informuje pilot Kamil Skorupski, ten można powiedzieć, szalony pomysł powstał prawie dwa lata temu. Jego pomysłodawcami są Paweł Jakubowski i ...
Paź 11, 2020
W dniu wczorajszym dwa samoloty, w tym jeden ultralekki Alpi Pioneer 300 i turystyczny Robin DR.400/140 Major zderzyły się w powietrzu na terenie ...
Paź 09, 2020
Dzisiaj portal Echodnia.eu pisze o przebiegu prac na radomskim lotnisku. - "Bez najmniejszych opóźnień trwa budowa Portu Lotniczego Warszawa – Radom ...
Cze 01, 2020
Agenci celni Hong Kongu odkryli 217 kilogramów kokainy ukrytej w silniku odrzutowym. To prawdopodobnie pierwszy w historii przemyt narkotyków, gdzie ...
Maj 30, 2020
Amerykańskie Siły Marynarki Wojennej na rejon Europy i Afryki poinformowały, że 26 maja dwa samoloty Su-35 należące do sił powietrznych Federacji ...
Maj 29, 2020
Jak podkreśla Dowódca 2 SLT gen. bryg. pil. Ireneusz Nowak, realizowana przez Amerykanów operacja Bomber Task Force to obejmująca bardzo długi ...

Nasze wywiady

Paź 27, 2020
W tym roku minęło 60 lat od wielkiej defilady lotniczej nad polami Grunwaldu. Wciąż żyje kilku pilotów, którzy uczestniczyli w pokazie, który odbył ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Wrz 10, 2020
Na początku września odwiedziliśmy Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, gdzie mieliśmy okazję porozmawiać z Panem Dyrektorem Pawłem Pawłowskim. Pan ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w tym roku przypada 100-Lecie Lotnictwa Polskiego oraz 100-Lecie Niepodległości ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które jest znane w całej Polsce. Pani Małgorzata była stewardesa PLL LOT, jedna z ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako jedni z pierwszych, oficjalny spot Międzynarodowych Pokazów Lotniczych w Radomiu. ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga 737-800, który znajduje się w warszawskim AirPoint. Teoretycznie wszystko wygląda ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat swoim tańcem w tunelu aerodynamicznym, popularyzując i zwracając uwagę na nową, ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 12 Kwietnia 2021    |    Wydarzyło się: Międzynarodowy Dzień Załogowych Lotów Kosmicznych (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2011 na pamiątkę pierwszego lotu Jurija Gagarina i pierwszego lotu wahadłowca kosmicznego Columbia w 1981). 1964 – Został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Polot 2. 1973 – Należący do NASA samolot pasażerski Convair 990 Galileo zderzył się nad Sunnyvale w Kalifornii z morskim samolotem rozpoznawczym Lockheed P-3 Orion. Łącznie w katastrofie zginęło 17 osób. 1941 - Zmarł Zdzisław Henneberg, polski lotnik (ur. 1911).

Lotnicza książka

Kwi 08, 2021
Wzbijają się w chmury, żeby poczuć wolność, spełnić pasje, żyć na własnych zasadach. Co kilka dni nowa lokalizacja, tropikalne wakacje ...
Mar 19, 2021
Album jest efektem prawie trzydziestu lat pracy artystycznej Piotra Górki. Znajdują się w nim reprodukcje obrazów olejnych, na których autor ...
Lut 22, 2021
Wydawnictwo Fronda poinformowało o wprowadzeniu na rynek wydawniczy książki Wacława Króla – asa myśliwskiego, dowódcy dywizjonu 302 i pilota Cyrku ...
Lut 09, 2021
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie wydało publikację pod tytułem „Samolot CSS-13 we wspomnieniach agrolotników„. ...
Lut 04, 2021
W roku 2020 polskie lotnictwo morskie obchodziło jubileusz 100-lecia istnienia. To bardzo ważna data w historii Polskiej Marynarki Wojennej, warta ...
Lis 03, 2020
O polskich pilotach mówiono nieraz, że jak będzie trzeba, polecą nawet na drzwiach od stodoły. I to jest prawda. Ich odwagę oraz determinację ...
Paź 30, 2020
W latach 20. Karolina jako pierwsza Polka samodzielnie siada za sterami Basia, Anna i Jadwiga pilotują najszybsze myśliwce czasów II wojny światowej ...
Paź 25, 2020
Nakładem Kuźnicy Techniki Aeronautycznej i Kompozytowej „Draco” ukazał się album czarno-białej fotografii lotniczej oraz artystycznej autorstwa ...
Mar 17, 2020
"Czy pracę pilota można przedstawić w sposób lekki, zrozumiały i dowcipny? Okazuje się, że TAK. Kapitan Dariusz Kulik robi to z prawdziwym znawstwem, ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz samych pokazach lotniczych zorganizowanych w ramach Air Show Radom 2018. Ponieważ ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia lotu atlantyckiego Ludwika Idzikowskiego i 30-lecia MiGa-29, Niebo bez Granic ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez granic" w roku 100-lecia Niepodległości Polski i 100-lecia Biało-Czerwonej ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , W-3W/W-3WA Sokół, Mi-14 i Mi-2, Mi-8 i W-3 Sokół, Mi-17, Mi-24 oraz Mi-2. Samoloty ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim Okęciu wylądował nowy nabytek LOT-u Dreamliner B787-9. Przyleciał wprost z Everett, ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś możecie zobaczyć co działo się podczas konferencji prasowej tego oszałamiającego ...
Top