niedziela, 30 sierpień 2020 10:30

Lokalna pamięć o lotnikach Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

Napisane przez Redakcja
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Lokalna pamięć o lotnikach Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Źródło zdjęcia: Muzeum Sił Powietrznych

Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie dołączyło do nowego projektu, realizowanego przez pana Piotra Hodyrę – pasjonata lotnictwa, współpracownika Tadeusza Krzystka i kontynuatora jego dzieła znanego jako Lista Krzystka –   zawierającego podstawowe informacje o ponad 17 000 lotnikach, którzy w czasie II wojny światowej służyli w polskim lotnictwie w Wielkiej Brytanii.

Projekt pn. „Lokalna pamięć o lotnikach Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii” ma na celu popularyzację historii polskiego lotnictwa, wspieranie edukacji historycznej i regionalnej, a także upamiętnienie lotników, którzy w czasie II wojny światowej służyli w Polskich Siłach Powietrznych. Partnerem projektu jest także Fundacja Historyczna Lotnictwa Polskiego.

Podpisane 27 sierpnia 2020 r. porozumienie o współpracy ma na celu wzmocnienie dotychczasowych działań związanych z przygotowywaniem danych lotników i dotarciem autorów projektu do szerszej publiczności.

Baza danych ma służyć jako przyczynek do publikacji, wystaw lub innych form prezentacji i upamiętnień polskich lotników realizowanych przez partnerów projektu we współpracy z  samorządem lokalnym,  instytucjami kultury i oświaty lub stowarzyszeniami regionalnymi.

Specjalnie z okazji Święta Lotnictwa Polskiego aktywowana została podstrona dotycząca tego projektu, zawierająca szczegółowe dane o polskich lotnikach z podziałem na miejscowości, w których się urodzili. Baza jest publikowana na stronie www.listakrzystka.pl

8 lat temu, 26 sierpnia 2012 roku, podczas VI Światowego Zjazdu Lotników Polskich, na terenie Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, miała miejsce promocja trzeciego i ostatniego wydania pracy Anny i Tadeusza Krzystków „Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii 1940-1947” (Wydawnictwo Stratus).

msp lista krzystka

Lista Krzystka

W 1998 r. na zebraniu Komisji Historycznej Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii, które odbywało się pod przewodnictwem gen. pil. Tadeusza Andersza, na propozycję płk. pil. Stanisława Wandzilaka  postanowiono przygotować pełny wykaz personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Płk Wandzilak uzyskał wcześniej zapewnienie brytyjskiego Ministry of Defence Record Office (RAF) w Hayes na udostępnienie Stowarzyszeniu czterech ksiąg spisu imiennego polskiego personelu wszystkich stopni zapisanych w kolejności numerów ewidencyjnych RAF. W wyniku dalszej dyskusji propozycję płk. Wandzilaka przyjęto, a na osobę, która miała się podjąć przepisania na komputerze ponad 17.000 nazwisk wybrano Annę Krzystek. Udostępnione przez Brytyjczyków księgi były sporządzone odręcznie, różnym charakterem pisma, często trudnym do odczytania.

Praca Anny Krzystek trwała prawie cztery lata. Dopiero w 2002 r., po wielu próbach uporządkowania alfabetycznego i skreślenia powtarzających się nazwisk z tymi samymi datami urodzenia, zapisanymi jednak pod różnymi numerami ewidencyjnymi, można było ustalić możliwie dokładną liczbę polskich lotników służących podczas wojny w Wielkiej Brytanii. Liczba ta została zmniejszona z początkowych 17.600 do 16.868. Dzięki pomocy dyrektor polskiej sekcji MoD w Hayes, pani J. Hawran i zaangażowaniu podległego jej polskiego personelu Anna mogła wprowadzić do maszynopisu brakujące dane: stopień polski i angielski oraz specjalność poszczególnych lotników. Końcową pracę, za wiedzą Komisji Historycznej Stowarzyszenia, Tadeusz Krzystek wydrukował w formie wykazu imiennego personelu Polskich Sił Powietrznych. W 2003 r. kilka egzemplarzy przywiózł ze sobą do Warszawy na Światowy Zjazd Lotników Polskich, gdzie wykaz wzbudził wielkie zainteresowanie wśród uczestników Zjazdu. Wobec tego postanowił rozszerzyć dotychczasową jego wersję poprzez dodanie przy każdym nazwisku informacji o miejscu lub kraju osiedlenia się danego lotnika po 1947 r. oraz informacji o dacie zgonu i miejscu pochówku, jeżeli te były znane. Przy uzupełnianiu wykazu pomocną była kartoteka lotników polskich zachowana w biurze Stowarzyszenia w Londynie oraz wgląd do innych, już wcześniej publikowanych źródeł.

Będąc już na emeryturze, w zacisznym Penrhos w Północnej Walii, Tadeusz Krzystek z pasją poświęcił cały swój wolny czas na uzupełnienie Listy, nieraz do późnych godzin nocnych szperając w książkach. Tam, żyjąc w spokoju,zakończył swą pracę p.t. „Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947. Łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF)”.

Słynna Lista Krzystka doczekała się w 2014 roku wersji elektronicznej. Po śmierci Tadeusza Krzystka, żona Anna opiekę nad jej publikacją i uzupełnianiem powierzyła panu Piotrowi Hodyrze. Przy okazji kolejnych wizyt w archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie Pan Piotr zbierał informacje, które umożliwiły dalsze uzupełnianie Listy Krzystka m.in. o miejsca urodzenia lotników. Publikacja Listy rozpoczęła także wzmożony kontakt ze strony rodzin lotników z prośbami o pomoc w ustaleniu wojennych losów ich bliskich, ale też z informacjami o nich.  Lista jest również efektem pracy wielu osób od lat pasjonujących się historią lotnictwa m.in. Roberta Gretzyngiera, Wojtka Matusiaka, Wojciecha Zmyślonego, Józefa Zielińskiego.

Swoją pomoc w uzupełnianiu bazy wnieśli także pasjonaci koordynujący projekt Niebieska Eskadra – m.in. Grzegorz Sojda i Wiesław Grudniak.

Po sześciu latach pracy, kontynuatorom dzieła Tadeusza Krzystka, udało się ustalić miejsca urodzenia dla ponad 86%  lotników z Listy Krzystka, co pozwoliło na przygotowanie zestawień zawierających podstawowe dane lotników z podziałem na powiaty, w których się urodzili (w obecnych granicach administracyjnych III RP).

Źródło informacji: Muzeum Sił Powietrznych
Foto: Malwina Markiewicz, Wiesław Grudniak

Czytany 613 razy

Skomentuj

Twój komentarz zostanie opublikowany po akceptacji administratora. Zasady publikacji komentarzy pod publikacjami znajdziesz pod linkiem: https://aviation24.pl/polityka-prywatnosci

Redakcja poleca

Cze 25, 2020
W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie katastrofy lotu PIA PK8303 w Karaczi, w którym uczestniczyło 99 osób, w tym 8 członków załogi, ...
Cze 24, 2020
Należąca do sił Włoskich Sił Powietrznych (AMI) baza w Aviano była świadkiem historycznego wydarzenia. Po raz pierwszy wykonano w niej tzw. marsz ...
Cze 22, 2020
Wczoraj doszło do kolejnej interwencji funkcjonariuszy Grupy Interwencji Specjalnych z Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie na pokładzie ...
Cze 20, 2020
Dwa amerykańskie bombowce strategiczne B-2 Spirit z 509. Skrzydła Bombowego USAF, spotkały się 18 czerwca za kołem podbiegunowym z norweskimi ...
Cze 18, 2020
Amerykański Bell jest gotowy, aby dostarczyć Polsce nowoczesne rozwiązania śmigłowcowe dostosowane do Kruka, Perkoza i Kondora, uwzględniając ...
Cze 12, 2020
Sześć polskich i sześć zagranicznych podmiotów zgłosiło się, aby przedstawić Siłom Zbrojnym RP propozycje wielozadaniowego śmigłowca wsparcia. Wojsko ...
Lut 19, 2020
Dokładnie 101 lat temu 19 lutego 1919 roku, została wprowadzona do użytku polska odznaka pilota, popularnie nazywana „Gapą”. Odznakę zaprojektował ...
Lut 24, 2020
Od jutra, 25 lutego 2020 r. w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie będzie dostępna nowa atrakcja – symulator myśliwca MiG-29, wypożyczony przez ...
Mar 05, 2020
Sezon pikników i pokazów lotniczych zbliża się wielkimi krokami. Postanowiliśmy więc tak jak w zeszłym roku zebrać wszystkie daty, potrzebne linki i ...

Najczęściej czytane

Cze 01, 2020
Agenci celni Hong Kongu odkryli 217 kilogramów kokainy ukrytej w silniku odrzutowym. To prawdopodobnie pierwszy w historii przemyt narkotyków, gdzie ...
Maj 30, 2020
Amerykańskie Siły Marynarki Wojennej na rejon Europy i Afryki poinformowały, że 26 maja dwa samoloty Su-35 należące do sił powietrznych Federacji ...
Maj 29, 2020
Jak podkreśla Dowódca 2 SLT gen. bryg. pil. Ireneusz Nowak, realizowana przez Amerykanów operacja Bomber Task Force to obejmująca bardzo długi ...
Maj 18, 2020
W dniu wczorajszym krótko po starcie z lotniska Kamloops samolot Canadair Tutor CT-114, należący do Królewskich Kanadyskich Sił Powietrznych i ...
Maj 22, 2020
W poniedziałek późnym wieczorem podczas podejścia do lądowania, około 7 km od lotniska w Łasku, ktoś próbował oślepić pilota laserem. Na szczęście ...
Maj 15, 2020
Na pokładzie samolotu C-130E Hercules z 33. Bazy Lotnictwa Transportowego do Polski przyleciał Humber, historyczny pojazd z czasów II wojny ...
Kwi 13, 2020
Dzisiaj dotarła do nas bardzo smutna wiadomość. Zmarł Jerzy Główczewski, pilot Dywizjonu 308 z czasów II Wojny Światowej, uznany architekt, autor ...
Mar 23, 2020
Dotarliśmy do bardzo ciekawych archiwalnych zdjęć z grupy fb "Śmigłowce polskie", które dotyczą testów śmigłowca "Sokół" na terenie dawnego ZSRR. ...
Kwi 03, 2020
Linie Emirates otrzymały zezwolenia na przewóz pasażerów na wybranych trasach. Od poniedziałku, 6 kwietnia, pierwsze loty wystartują z Dubaju do ...
Mar 26, 2020
26 marca 2020 r.,  pod auspicjami Ministerstwa Infrastruktury, przedstawiciele służb i instytucji państwowych dyskutowali jak włączyć nowe ...
Mar 27, 2020
"Naszym priorytetem od początku epidemii COVID-19 było bezpieczeństwo i zdrowie wszystkich naszych pracowników." - pisze w swoim komunikacie dział ...
Kwi 08, 2020
Antonow An-225, największy transportowy samolot świata, przywiezie do Polski niezbędne środki do walki z koronawirusem. Na wypełnionym po brzegi ...

Nasze wywiady

Wrz 10, 2020
Na początku września odwiedziliśmy Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, gdzie mieliśmy okazję porozmawiać z Panem Dyrektorem Pawłem Pawłowskim. Pan ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w tym roku przypada 100-Lecie Lotnictwa Polskiego oraz 100-Lecie Niepodległości ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które jest znane w całej Polsce. Pani Małgorzata była stewardesa PLL LOT, jedna z ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako jedni z pierwszych, oficjalny spot Międzynarodowych Pokazów Lotniczych w Radomiu. ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga 737-800, który znajduje się w warszawskim AirPoint. Teoretycznie wszystko wygląda ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy 2017. Organizatorzy Krzysztof Sondej i Maciej Stroiński wraz z gościem specjalnym ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat swoim tańcem w tunelu aerodynamicznym, popularyzując i zwracając uwagę na nową, ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze miasteczko Kazimierz nad Wisłą. Jednak nie udaliśmy się tam tylko w celach ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 26 Września 2020    |    Wydarzyło się: 1941- Krótko po starcie z lotniska w Smoleńsku rozbił się samolot z pierwszym składem Grupy Inicjatywnej PPR, która miała zostać przerzucona do Polski. W katastrofie zginął Jan Turlejski, a ranni zostali Jakub Aleksandrowicz, Czesław Skoniecki i Roman Śliwa. 1967 – Wielka Brytania, Francja i RFN zawarły w Londynie umowę o wspólnej produkcji samolotów Airbus. 1969 - 74 osoby (w tym drużyna piłkarska The Strongest La Paz) zginęły w katastrofie boliwijskiego samolotu Douglas DC-6 pod La Paz. 1980 - Dokonano oblotu chińskiego samolotu pasażerskiego Shanghai Y-10. 1981 – Dokonano oblotu Boeinga 767. 1983 - Nieudana próba wystrzelenia statku kosmicznego Sojuz T-10-1 z kosmodromu w Bajkonurze. Po eksplozji rakiety nośnej podczas startu dwuosobowa załoga została uratowana przy pomocy rakiety ewakuacyjnej. 1992 – Pod Lagos w Nigerii rozbił się samolot wojskowy Lockheed C-130 Hercules; zginęło 158 żołnierzy. 2008 – Szwajcarski pilot Yves Rossy przeleciał nad kanałem La Manche na skrzydle odrzutowym własnej konstrukcji.

Lotnicza książka

Mar 17, 2020
"Czy pracę pilota można przedstawić w sposób lekki, zrozumiały i dowcipny? Okazuje się, że TAK. Kapitan Dariusz Kulik robi to z prawdziwym znawstwem, ...
Lut 22, 2020
Nakładem kuźnicy techniki aeronautycznej i kompozytowej „Draco” ukazało się drugie (poprawione i uzupełnione) wydanie książki autorstwa Michała ...
Lut 19, 2020
Nakładem kuźnicy techniki aeronautycznej i kompozytowej „Draco” ukazała się książka autorstwa Michała Imiołka, pt. „W stronę dronów czyli kilka słów ...
Paź 26, 2019
Jeśli ktoś wciąż czuje niedosyt po hucznych, lipcowych obchodach 50. rocznicy lądowania człowieka na Księżycu, może go zaspokoić sięgając po ...
Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i opowiadania przedstawione w niniejszej książce, zostały zapisane przeze mnie już ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe elementy sukcesu w eksploracji kosmosu. Po lądowaniu na Księżycu na wiele lat ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród nas coraz mniej. Wypowiedzi tych, którzy pozostali jeszcze przy życiu, zebrał ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Obchodziliśmy w tym roku co najmniej setkę różnych ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. "Dotykając nieba. Śpiewnik pieśni i piosenek lotniczych", w czwartek 6 grudnia 2018 ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz samych pokazach lotniczych zorganizowanych w ramach Air Show Radom 2018. Ponieważ ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia lotu atlantyckiego Ludwika Idzikowskiego i 30-lecia MiGa-29, Niebo bez Granic ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez granic" w roku 100-lecia Niepodległości Polski i 100-lecia Biało-Czerwonej ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , W-3W/W-3WA Sokół, Mi-14 i Mi-2, Mi-8 i W-3 Sokół, Mi-17, Mi-24 oraz Mi-2. Samoloty ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim Okęciu wylądował nowy nabytek LOT-u Dreamliner B787-9. Przyleciał wprost z Everett, ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś możecie zobaczyć co działo się podczas konferencji prasowej tego oszałamiającego ...
Top