niedziela, 18 sierpień 2019 13:26

W oczekiwaniu następnego "cudu w polu kukurydzy" po kolizji samolotów z ptakami.

Napisane przez Michał Skakuj
Oceń ten artykuł
(1 głos)
W oczekiwaniu następnego "cudu w polu kukurydzy" po kolizji samolotów z ptakami. Na podstawie filmu: https://www.youtube.com/watch?v=XRb8bTM6RFY oraz https://fakty.tvn24.pl/fakty-o-swiecie,61/rosyjski-samolot-wyladowal-awaryjnie-pod-moskwa-piloci-okrzyknieci-bohaterami,961677.html

Poważny wypadek samolotu pasażerskiego pod Moskwą, czy raczej „cud w polu kukurydzy” podobnie jak „cud na rzece Hudson” nie powinny stanowić jedynie tematu z zakresu ,,sensacyjne wiadomości dnia”. Powinny być nie tylko wyraźnymi sygnałem, lecz alarmem ostrzegawczym dla wszystkich władz zajmujących się bezpieczeństwem cywilnej komunikacji lotniczej.

Rozpatrując lądowanie na rzece Hudson i niedawne wypadek pod Moskwą pod kątem bezpieczeństwa w transporcie lotniczym, nie ma wątpliwości, że są to dwa szczególne przypadki, w których decydującym czynnikiem był kunszt pilotów, oraz, co warto podkreślić, spora doza szczęścia. W obydwu przypadkach mieliśmy do czynienia z sytuacjami, które nie zdarzają się codziennie, ale wskazują dobitnie jak groźne mogą być skutki zderzenia statków powietrznych z ptakami.

Z szerszej analizy jednoznacznie wynika, że kolizje z ptakami stanowiły bardzo poważne zagrożenie dla statków powietrznych, bez względu, czy były to statki powietrzne znaczniej mniej skomplikowane technicznie i technologicznie na początku XX wieku i w latach późniejszych, czy wyposażone w zaawansowane systemy pilotowania i nawigacji w XXI wieku. Oczywiście, najważniejszym jest, że w przypadku obydwu rozpatrywanych poważnych wypadków nikt nie zginął, mimo że przyczyny były w zasadzie takie same. Nie można ich bagatelizować i odnosić się do nich wyłącznie z perspektywy danych statystycznych, z których wynika, że nawet mniej niż 1% kolizji statków powietrznych z ptakami kończy się poważniejszymi uszkodzeniami. To jednak zawdzięczamy przede wszystkim: działaniom ograniczania zderzeń z większymi i stadnymi gatunkami oraz coraz bezpieczniejszym konstrukcjom płatowców i silników, które utrzymują odpowiednie parametry pracy także po kolizji z większymi ptakami. Omawiane przypadki należy rozpatrywać w szerszym kontekście, niż tylko jako dane statystyczne. Nie można również pomijać faktu, że przy intensywnym rozwoju transportu powietrznego, niestety zakres tego „1%” stale wzrasta, a co gorsza zdarza się coraz częściej. W jaki zatem sposób powinniśmy analizować wypadki lotnicze, których przyczyną są kolizje statków powietrznych z ptakami, żeby wyciągnąć właściwe wnioski, a przede wszystkim podjąć działania zwiększające bezpieczeństwo lotów? Zazwyczaj po katastrofach i poważnych wypadkach lotniczych pojawia się wiele głosów ze strony władz, organizacji lotniczych i osób zajmujących się ograniczaniem ryzyka związanego z kolizjami statków powietrznych z ptakami. Wśród wielu opinii, zdarzają się również takie, że najbardziej sensowne wnioski, a także korzyści finansowe, po ,,cudzie nad rzeką Hudson’’ wyciągnęła branża filmowa. Ponadto, to dzięki filmowi z Tomem Hanksem wielu ludzi w ogóle dowiedziało się, że ptaki mogą strącić nawet tak duży samolot pasażerski, jak Airbus A320. Nadal jednak pozostaje pytanie, czy osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo ruchu lotniczego po awaryjnych lądowaniach na rzece Hudson i na polu kukurydzy pod Moskwą, wyciągnęły również odpowiednie wnioski, a przede wszystkim, czy rozważane są bardziej skuteczne działania, ograniczające podobne ryzyko w przyszłości, także w Polsce. Właśnie, kiedy pisałem niniejszy artykuł w Halifax w Kanadzie, odbywała się kolejna północno amerykańska konferencja (North American Bird Strike Conference), której celem jest wymiana doświadczeń, wypracowanie metod i działań w zakresie ograniczania zagrożeń w ruchu lotniczym związanych ze zwierzętami. Na konferencji w Halifax, podobnie zresztą, jak jesienią 2018 roku w Polsce w Wojskowej Akademii Technicznej podczas konferencji WBA (World Birdstrike Association), pojawili się najlepsi światowi eksperci. Opinie i zalecenia z takich konferencji są oparte na wieloletnich doświadczeniach, kompleksowych badaniach, a zatem powinny być systematycznie wdrażane w zastosowaniach praktycznych przez urzędy nadzoru lotniczego państw członkowskich ICAO, poszczególne porty lotnicze i organizacje (osoby prawne i fizyczne), zarządzające także lokalnymi lotniskami i lądowiskami. W kuluarach konferencji w Halifax wiele się mówiło ,,o cudzie pod Moskwą’’ oraz przede wszystkim o przyczynach kolizji, wskazując na obecność stada mew na lotnisku. Jednocześnie, materiały dostępne z nagrań pasażerów samolotu, który awaryjnie lądował pod Moskwą, uprawniają do stwierdzenia, że w tym przypadku doszło do kolizji z różnogatunkowym stadem mew (patrz ilustracja), która nastąpiła jeszcze przed oderwaniem się samolotu od ziemi. Nie jest rola tego artykułu szukanie przyczyn i rozwiązań, ale wielu ekspertów podkreśla, że w przypadku „cudu pod Moskwą’ nie będzie to zbyt trudne. Dlaczego? W wielu przypadkach rozwiązania już są znane od dawna i na początek, wystarczy stosować się do odpowiednich regulacji, wprowadzonych przez ICAO w skali światowej. W Polsce, poza dokumentami ICAO: np. Doc 9137 część 3 (Kontrola i zmniejszanie zagrożeń ze strony zwierząt - wydane, jako wytyczne nr 10 Prezesa ULC), Doc 9184 part. 2 (Land Use and Environmental Control), mamy również przepisy obowiązujące w Unii Europejskiej, czyli np. Rozporządzenie 1139/2018 w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego. Wszystkie przepisy międzynarodowe i unijne dotyczące bezpieczeństwa lotnictwa, są w Polsce sukcesywnie implementowane do regulacji krajowych w ustawie Prawo lotnicze i rozporządzeniu w sprawie eksploatacji lotnisk. Aby w sposób ciągły monitorować zagrożenia ze strony zwierząt, nie trzeba tworzyć nowych zasad, regulacji, wymyślać przysłowiowego koła i otwierać już dawno otwartych drzwi. Wystarczy przestrzegać przepisów obowiązującego prawa oraz mieć przynajmniej trochę wyobraźni, jakie mogą być skutki katastrof i poważnych wypadków lotniczych, spowodowanych kolizjami z ptakami, jeżeli zostaną zlekceważone przytoczone powyżej wytyczne i zalecenia ICAO oraz Unii Europejskiej. Natomiast o tym, czy taką wyobraźnię mamy w aspekcie działań profilaktycznych, których celem powinno być efektywne ograniczanie kolizji statków powietrznych ze zwierzętami świadczyć może ,,zaangażowanie’’ polskich ekspertów w konferencji w Halifax. Czy był tam, poza przedstawicielami jednego z portów lotniczych (gratulacje!), ktoś z nadzoru lotniczego? Czy na konferencji w Halifax była przynajmniej jedna osoba odpowiedzialna za kwestie środowiskowe w planowanym CPK? Odpowiedź na te pytania pokazuje stopień świadomości i zaangażowania instytucji państwowych w ograniczanie zagrożeń środowiskowych w polskim lotnictwie. Podobnie pesymizmem napawa świadomość, że także w branży lotniczej nadal pokutują stereotypy i mity dotyczące ograniczania ryzyka związanego z kolizjami z ptakami. Część ekspertów na użytek publiczny prezentuje w mediach, niestety błędne przekonania, stwierdzając, że na lotniskach najlepszą metodą są „sokoły odstraszające ptaki” oraz „urządzenia wydające dźwięki ptaków drapieżnych”. Szkoda, że w swoich opiniach pomijają fakt, że część lotnisk i portów lotniczych doskonale sobie radzi bez stosowania metody sokolniczej, ponieważ jest to tylko jedna z kilku metod ograniczania obecności ptaków, nie zawsze efektywna. Jednocześnie, pomijane są informacje, że systemy biosoniczne mają bardzo małą skuteczność, a nieprawidłowo użytkowane mogą nawet zwabiać ptaki na lotniska. Te i inne informacje o systemowym podejściu do zagrożeń środowiskowych wielokrotnie były poruszane w publikacjach oraz na konferencjach poświęconych bezpieczeństwu ruchu lotniczego w Polsce. O stosowaniu odpowiednich metod pro-aktywnych (ograniczania atrakcyjności lotnisk np. dla ptaków) oraz re-aktywnych (płoszenie i odstraszanie) regularnie dyskutowano także na spotkaniach Komitetu ds. Zderzeń Statków Powietrznych ze Zwierzętami organizowanych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. W pracach ww. Komitetu już od ponad pięciu lat aktywny udział biorą naukowcy oraz eksperci – praktycy, którzy na co dzień zajmują się eliminowaniem ryzyka kolizji statków powietrznych z ptakami na lotniskach cywilnych i wojskowych, specjaliści Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz przedstawiciele Sił Zbrojnych RP.

Wracając do niedawnego ,,cudu pod Moskwą’’ zgodnie z zasadami SMS możemy już na tym etapie zidentyfikować ryzyko, czyli obecność stada mew (kilka gatunków widocznych na filmie) na lotnisku. To w oczywisty sposób rodzi dwa, następne pytania: 1. Skąd tam pojawiły się mewy? 2. Dlaczego odpowiedni personel nie wiedział o obecności dużego stada mew w strefie odpowiedzialności lotniska? Otóż (w skrócie), ­ odpowiedź na pytanie pierwsze tkwi w sposobach użytkowania terenów na lotnisku oraz w strefach przyległych do lotniska, gdzie występują siedliska sprzyjające występowaniu m.in. stad mew. Odpowiedzi na pytanie drugie możemy szukać m.in. w jakości i efektywności monitoringu, który powinien być prowadzony na lotnisku i w strefach przyległych pod kątem obecności ptaków stwarzających zagrożenie dla ruchu lotniczego. Można przypuszczać, jak zresztą sugerują informacje przytaczane przez różne media, że problemem są legalne i nielegalne wysypiska śmieci oraz sortownie odpadów położone w pobliżu lotniska. Dodatkowo obecność rzeki, terenów podmokłych oraz wielu zbiorników wodnych, występujących także na lotnisku znacznie zwiększa na atrakcyjność terenów lotniska, jako dogodnego żerowisk i miejsc odpoczynku dla stad mew i innych gatunków ptaków. Zostawmy to jednak ekspertom, którzy mam nadzieję, podejdą do problemu w profesjonalny sposób i sporządzą drobiazgowy raport wraz z zaleceniami. Pozostaje również przekonanie, , że tak ważny raport będzie bardziej szczegółowy od raportu liczącego zaledwie kilka stron na temat awaryjnego lądowania Airbusa A320 w Gdańsku w 2010 roku, który tuż po starcie nadal sygnał MAYDAY po utracie jednego silnika w wyniku kolizji z bocianem białym. Wszyscy powinniśmy oczekiwać, że raport omawiający „cud pod Moskwą” będzie wzorowany raczej na blisko 200 stronnicowym, wyczerpującym do bólu, opracowaniu przygotowanym przez amerykańską Narodową Radę Bezpieczeństwa Transportu (National Transportation Safety Board – NTSB) po poważnym wypadku (cudzie) Airbusa A320 i awaryjnym wodowaniu na rzece Hudson https://www.ntsb.gov/investigations/AccidentReports/Reports/AAR1003.pdf

Analizując przypadek ,,cudu pod Moskwą’’ przy okazji spójrzmy na nasze, istniejące i planowane porty lotnicze. Może dopiero to pozwoli nam odpowiedzieć na pytania: 1. W jaki sposób w Polsce podchodzimy do problemu wpływu otoczenia lotnisk na bezpieczeństwo ruchu lotniczego (związanego np. z obecnością wysypisk śmieci, sortowni odpadów, czy uprawy roślin atrakcyjnych dla wielu dużych gatunków ptaków). 2. W jaki sposób kontrolujemy jakość obligatoryjnego monitorowania zagrożeń, w tym przede wszystkim występowania ptaków stwarzających zagrożenie dla ruchu lotniczego? Nie powinno być żadnych wątpliwości, że w celu uniknięcia w Polsce podobnych przypadków, jak ”cud na rzece Hudson” oraz ”cud pod Moskwa”, niezbędne jest zaangażowanie nie tylko ze strony branży lotniczej, ale również ciągła współpraca międzyresortowa specjalistów z zakresu rolnictwa, zagospodarowania terenu, ochrony środowiska itd. Współpraca powinna być oparta na znacznie szerszej, społecznej świadomości bezpieczeństwa lotnictwa, a jednocześnie uwzględniająca odpowiednio wyważone aspekty gospodarcze w odniesieniu do obowiązku ochrony środowiska w ramach zrównoważonego rozwoju. W tym miejscu, czas na następne pytanie: czy aktualnie mamy w Polsce ,,mechanizm’’ współpracy międzyresortowej, koordynujący rozwiązania systemowe w zakresie bezpieczeństwa ruchu lotniczego? Niestety, obecnie trudno mówić o szerokiej współpracy międzyresortowej w obszarze lotnictwa cywilnego jak i państwowego, mimo, że z przepisów wprost wynika obowiązek uzgadniania wielu zagadnień na poziomie ministerstw. Na początek wystarczy wspomnieć, że w kompetencjach Ministerstwa Środowiska ,,mieści się’’ procedura tworzenia stref R nad parkami narodowymi, ale czy odpowiednie rozporządzenia dotyczące tych stref i tworzone w Ministerstwie Infrastruktury, są szczegółowo analizowane i konsultowane ze specjalistami przyrodnikami? Ponadto, kompetencje Ministerstwa Środowiska i instytucji jak np. GDOŚ oraz RDOŚ, przekładają się (pośrednio i bezpośrednio) na poziom poszczególnych portów lotniczych i lotnisk. Dotyczy to zwłaszcza wydawania decyzji w zakresie uwarunkowań środowiskowych na etapie zakładania lub rozbudowy lotnisk, także w aspekcie potencjalnego zagrożenia ze strony zwierząt dla ruchu lotniczego, np. z powodu nieprzemyślanej lokalizacji sortowni odpadów.

Omawiając konieczność prowadzenia monitoringu zwierząt zarówno w portach lotniczych jak też na innych lotniskach użyteczności publicznej, należy podkreślić, że poważnym mankamentem w lotnictwie cywilnym jest brak jednoznacznie zdefiniowanego systemu kontroli jakości w tym obszarze. Odnosi się to także do pozostałych działań nakierowanych na ograniczanie zagrożeń środowiskowych na lotniskach cywilnych. Natomiast z założeń dotyczących zarządzania bezpieczeństwem (SMS), wynika, że tego rodzaju kontrole mają za zadanie poprawę całości funkcjonującego systemu bezpieczeństwa. Jednocześnie, mamy początki monitoringu bezpieczeństwa w lotnictwie, oparte na bazie wskaźników SPI (por. publikowane aktualizacje Krajowego Planu Bezpieczeństwa) oraz na coraz lepszej współpracy cywilno-wojskowej w zakresie bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Jednak bez systemowej współpracy międzyresortowej w obszarze identyfikowania i eliminowania zagrożeń środowiskowych, należyte egzekwowanie wytycznych i zaleceń publikowanych w dokumentach ICAO, EASA oraz regulacji wynikających z przepisów ustawy Prawo lotnicze, rozporządzeń i wytycznych Prezesa ULC, - nie będzie możliwe. Ograniczanie zagrożeń środowiskowych w lotnictwie wymaga zatem interdyscyplinarnego podejścia i współpracy wielu podmiotów. I to jest podstawowa lekcja, którą musimy odrobić w Polsce, przede wszystkim dlatego, żeby wreszcie rozpocząć faktyczną, opartą o systemowe porozumienie, współpracę międzyresortową na poziomie eksperckim. Jedno z takich rozwiązań, bazujące na memorandum między wieloma instytucjami państwowymi w Stanach Zjednoczonych, zostało przedstawione w Polsce już w 2014 roku w ramach prac Komitetu ds. Zderzeń Statków Powietrznych ze Zwierzętami. Niestety, jak do tej pory organy państwa, uczelnie, bądź inne organizacje zajmujące się problematyką bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym nie wykazały zainteresowania tym pomysłem. Propozycja memorandum (Memorandum od Understanding), w które powinny być zaangażowane Ministerstwa: Infrastruktury, Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych, Środowiska oraz Rolnictwa, nadal więc czeka. Oby nie do czasu, kiedy w Polsce trzeba będzie wyciągać wnioski po katastrofie w lotnictwie spowodowanej kolizją z ptakami. Czas zatem odpowiedni, żeby właściwe instytucje państwowe wyciągnęły wnioski z obu lekcji pt. ,,cud w kukurydzy pod Moskwą’’ oraz „cud na rzece Hudson w Nowym Jorku”. Jest to jak najbardziej aktualne pytanie, zwłaszcza, że polskie lotniska są zlokalizowane w podobnej strefie klimatycznej i statystyczna bomba tyka.

P.S. bardzo dziękuje czytelnikom za zwrócenie uwagi na nieodpowiednie stosowanie terminologii dotyczącej klasyfikacji zdarzeń lotniczych. Oczywiście oba przypadki należy sklasyfikować jako poważne wypadki, nie jako katastrofy dlatego że nikt nie zginał. I właśnie to określenie „cud” podkreśla bardzo cienką granicę pomiędzy katastrofą a poważnym wypadkiem. Co istotne, jest to zupełnie poza nasza kontrolą. Dlatego warto zrobić wszystko aby więcej nie liczyć na kolejny „cud”.

Ilustracja. Widok z lewej strony kabiny pasażerskiej samolotu Airbus A321 startującego z lotniska Żukowski pod Moskwą, 16 sierpnia 2019 r. Na kolejnych klatkach filmu widoczne są ptaki z różnogatunkowego stada, w które wleciał startujący samolot. Materiał pochodzi z nagrania prezentowanego m.in. w: https://fakty.tvn24.pl/fakty-o-swiecie,61/rosyjski-samolot-wyladowal-awaryjnie-pod-moskwa-piloci-okrzyknieci-bohaterami,961677.html i https://www.youtube.com/watch?v=XRb8bTM6RFY

ptaki rosja katastrofa airbus

Autor publikacji: dr Michał Skakuj - World Birdstrike Association, wiceprzewodniczący Komitetu ds. Zderzeń Statków Powietrznych ze Zwierzętami, Ekoaviation

Czytany 4393 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 19 sierpień 2019 17:11

Skomentuj

Twój komentarz zostanie opublikowany po akceptacji administratora. Zasady publikacji komentarzy pod publikacjami znajdziesz pod linkiem: https://aviation24.pl/polityka-prywatnosci

Redakcja poleca

Gru 29, 2020
Ciężko teraz mówić o lotniczych imprezach w Polsce w 2021 roku, kiedy nie wiadomo czy uporamy się z epidemią Covid-19. Jednak już w zeszłym roku ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Paź 09, 2020
Już wkrótce pierwsi komercyjni pasażerowie mogą podróżować z naddźwiękową prędkością. Zbudowany właśnie odrzutowiec poleci po raz pierwszy ...
Paź 07, 2020
Brzydka może być pogoda, brzydki może być oddech, brzydkich kobiet nie ma, tylko wina czasem brak (żeby nie wyjść na męskiego szowinistę - dotyczy to ...
Paź 01, 2020
Czy to sen czy jawa? Tym pytaniem można by w zasadzie rozpocząć ten nietypowy przegląd modelarskich konstrukcji lotniczych. Jednak po bliższym ...
Cze 25, 2020
W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie katastrofy lotu PIA PK8303 w Karaczi, w którym uczestniczyło 99 osób, w tym 8 członków załogi, ...
Cze 24, 2020
Należąca do sił Włoskich Sił Powietrznych (AMI) baza w Aviano była świadkiem historycznego wydarzenia. Po raz pierwszy wykonano w niej tzw. marsz ...
Cze 22, 2020
Wczoraj doszło do kolejnej interwencji funkcjonariuszy Grupy Interwencji Specjalnych z Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie na pokładzie ...
Cze 20, 2020
Dwa amerykańskie bombowce strategiczne B-2 Spirit z 509. Skrzydła Bombowego USAF, spotkały się 18 czerwca za kołem podbiegunowym z norweskimi ...

Najczęściej czytane

Gru 10, 2020
Jak informuje organizacja Laguna's Spitfire Legacy, brytyjskie samoloty z czasów IIWŚ upamiętnią latem 2021 roku historię udziału polskich żołnierzy, ...
Gru 11, 2020
Lotnicza Akademia Wojskowa nieustannie inwestuje w nowoczesny sprzęt szkoleniowy. W tym roku zakupiono nowe urządzenie symulacji lotu Diamond ...
Gru 14, 2020
Prace związane z realizacją inwestycji polegającej na modernizacji wystawy plenerowej dobiegają końca. Wiosną zrealizowany został już pierwszy etap ...
Paź 18, 2020
Od roku w pracowni aerografu Przemysława Drozda powstaje model TS-11 Biało-czerwonej Iskry nr 5. Jedyny taki istniejący model w imponującej skali 1:7 ...
Paź 15, 2020
Rodzice siedmioletniego Polaka, który zginął w katastrofie lotniczej w 2018 r., wytoczyli proces przeciwko Irish Parachute Club i właścicielom ...
Paź 13, 2020
Krzysztof z Zebrzydowic ma 50 lat. Lubi kontakt z przyrodą, zapach traw i powiew wiatru. Od zawsze chciał być pilotem i powtarza, że „Wiatr to jego ...
Paź 12, 2020
Jak informuje pilot Kamil Skorupski, ten można powiedzieć, szalony pomysł powstał prawie dwa lata temu. Jego pomysłodawcami są Paweł Jakubowski i ...
Paź 11, 2020
W dniu wczorajszym dwa samoloty, w tym jeden ultralekki Alpi Pioneer 300 i turystyczny Robin DR.400/140 Major zderzyły się w powietrzu na terenie ...
Paź 09, 2020
Dzisiaj portal Echodnia.eu pisze o przebiegu prac na radomskim lotnisku. - "Bez najmniejszych opóźnień trwa budowa Portu Lotniczego Warszawa – Radom ...
Cze 01, 2020
Agenci celni Hong Kongu odkryli 217 kilogramów kokainy ukrytej w silniku odrzutowym. To prawdopodobnie pierwszy w historii przemyt narkotyków, gdzie ...
Maj 30, 2020
Amerykańskie Siły Marynarki Wojennej na rejon Europy i Afryki poinformowały, że 26 maja dwa samoloty Su-35 należące do sił powietrznych Federacji ...
Maj 29, 2020
Jak podkreśla Dowódca 2 SLT gen. bryg. pil. Ireneusz Nowak, realizowana przez Amerykanów operacja Bomber Task Force to obejmująca bardzo długi ...

Nasze wywiady

Paź 27, 2020
W tym roku minęło 60 lat od wielkiej defilady lotniczej nad polami Grunwaldu. Wciąż żyje kilku pilotów, którzy uczestniczyli w pokazie, który odbył ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Wrz 10, 2020
Na początku września odwiedziliśmy Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, gdzie mieliśmy okazję porozmawiać z Panem Dyrektorem Pawłem Pawłowskim. Pan ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w tym roku przypada 100-Lecie Lotnictwa Polskiego oraz 100-Lecie Niepodległości ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które jest znane w całej Polsce. Pani Małgorzata była stewardesa PLL LOT, jedna z ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako jedni z pierwszych, oficjalny spot Międzynarodowych Pokazów Lotniczych w Radomiu. ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga 737-800, który znajduje się w warszawskim AirPoint. Teoretycznie wszystko wygląda ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat swoim tańcem w tunelu aerodynamicznym, popularyzując i zwracając uwagę na nową, ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 19 Maja 2021    |    Wydarzyło się: 1966 – Dokonano oblotu szybowca SZD-30 Pirat. 2004 – Z lotniska w Pyrzowicach w rejs do Londynu wystartował pierwszy samolot węgierskich tanich linii lotniczych Wizz Air. 1919 - Nowojorski hotelarz Raymond Orteig ufundował nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów dla osoby, która jako pierwsza przeleci samolotem non stop z Nowego Jorku do Paryża lub w kierunku przeciwnym. 1947 - Dokonano oblotu bombowca Tu-4. 2008 – Dokonano oblotu rosyjskiego samolotu pasażerskiego Suchoj Superjet 100. 1907 - Urodził się Leszek Dulęba, polski konstruktor lotniczy (zm. 1987). 2009 - Zmarł Henryk Muszczyński, polski pilot szybowcowy (ur. 1935).

Lotnicza książka

Maj 17, 2021
Na początku tego tygodnia trafi do sprzedaży album Bartłomieja Belcarza, "Caudrony nad Francją. Historia Dywizjonu Myśliwskiego GC 1/145 „Varsovie”. ...
Kwi 08, 2021
Wzbijają się w chmury, żeby poczuć wolność, spełnić pasje, żyć na własnych zasadach. Co kilka dni nowa lokalizacja, tropikalne wakacje ...
Mar 19, 2021
Album jest efektem prawie trzydziestu lat pracy artystycznej Piotra Górki. Znajdują się w nim reprodukcje obrazów olejnych, na których autor ...
Lut 22, 2021
Wydawnictwo Fronda poinformowało o wprowadzeniu na rynek wydawniczy książki Wacława Króla – asa myśliwskiego, dowódcy dywizjonu 302 i pilota Cyrku ...
Lut 09, 2021
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie wydało publikację pod tytułem „Samolot CSS-13 we wspomnieniach agrolotników„. ...
Lut 04, 2021
W roku 2020 polskie lotnictwo morskie obchodziło jubileusz 100-lecia istnienia. To bardzo ważna data w historii Polskiej Marynarki Wojennej, warta ...
Lis 03, 2020
O polskich pilotach mówiono nieraz, że jak będzie trzeba, polecą nawet na drzwiach od stodoły. I to jest prawda. Ich odwagę oraz determinację ...
Paź 25, 2020
Nakładem Kuźnicy Techniki Aeronautycznej i Kompozytowej „Draco” ukazał się album czarno-białej fotografii lotniczej oraz artystycznej autorstwa ...
Mar 17, 2020
"Czy pracę pilota można przedstawić w sposób lekki, zrozumiały i dowcipny? Okazuje się, że TAK. Kapitan Dariusz Kulik robi to z prawdziwym znawstwem, ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz samych pokazach lotniczych zorganizowanych w ramach Air Show Radom 2018. Ponieważ ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia lotu atlantyckiego Ludwika Idzikowskiego i 30-lecia MiGa-29, Niebo bez Granic ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez granic" w roku 100-lecia Niepodległości Polski i 100-lecia Biało-Czerwonej ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , W-3W/W-3WA Sokół, Mi-14 i Mi-2, Mi-8 i W-3 Sokół, Mi-17, Mi-24 oraz Mi-2. Samoloty ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim Okęciu wylądował nowy nabytek LOT-u Dreamliner B787-9. Przyleciał wprost z Everett, ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś możecie zobaczyć co działo się podczas konferencji prasowej tego oszałamiającego ...
Top