środa, 21 listopad 2018 14:57

Włoch Kpt. Camillo Perini – współtwórca polskiego lotnictwa wojskowego.

Napisane przez Polska-zbrojna.pl
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Źródło zdjęcia: Polska-zbrojna.pl / Narodowe Archiwum Cyfrowe Źródło zdjęcia: Polska-zbrojna.pl / Narodowe Archiwum Cyfrowe

Mówił po niemiecku, klął po włosku i znał zaledwie kilka polskich słów. Choć według wspomnień nerwowy i przesądny, jako charyzmatyczny dowódca potrafił powieść za sobą rzesze żołnierzy. Kpt. pilot Camillo Perini był wśród cudzoziemców, którzy wspierali polskie dążenia niepodległościowe. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, stał się współtwórcą rodzącego się polskiego lotnictwa.

W miesiącach poprzedzających odrodzenie państwa polskiego i dużo później polskie dążenia niepodległościowe wspierało wielu cudzoziemców. Po upadku państw rozbiorowych część z nich zdecydowała się pozostać w Polsce i służyć w armii. Jednym z takich żołnierzy był Włoch Camillo Perini, współtwórca polskiego lotnictwa wojskowego.

Kariera wojskowa

Camillo (z dokumentów wiadomo, że jego imię zapisywano także jako Kamillo lub Kamillus) był drugim z trzech braci w rodzinie Perinich. Cała trójka zdecydowała się na karierę wojskową (Camillo poszedł do artylerii, jego bracia – starszy Richard i młodszy Maximilian – trafili do piechoty). Po ukończeniu szkoły oficerskiej, we wrześniu 1908 roku, Camillo Perini otrzymał stopień porucznika, po czym został skierowany do 8 Pułku Artylerii Polowej w Gorycji (wówczas południowo-zachodnie tereny państwa Habsburgów). Zapewne tam zetknął się z samolotami, którym później poświęcił się bez reszty. Był to czas, kiedy lotnictwo wojskowe dopiero się kształtowało, a samoloty służyły głównie do tego, do czego wcześniej wykorzystywano balony wojskowe: przede wszystkim do obserwacji i współpracy z artylerią. Camillo jako pierwszy z trzech braci ukończył szkołę lotniczą w Wiener Neustadt, zdając 8 lipca 1912 roku egzamin z pilotażu. Krótko później, bo w sierpniu tego roku, wziął udział w biciu lotniczego rekordu – wraz z bratem Maxem oraz por. Reisnerem byli pasażerami rekordowego Nieuporta, który po starcie z lotniska w Wiener Neustadt przeleciał w ciągu godziny 106 km. Był to rekord długości lotu, odległości pokonanej w jednym przelocie oraz prędkości samolotu z trzema pasażerami; maszynę pilotował Peter Mandelli.

Camillo już wkrótce sam prowadził kursy dla pilotów i przygotowywał innych chętnych do tego rzemiosła. Gdy wybuchła wojna, jednostka Camilla, 8 kompania lotnicza (Fliegerkompanie 8), stacjonowała w galicyjskim Radymnie. Wraz z innymi pilotami wziął udział w walkach z armią carską. Później walczył także na frontach bałkańskim oraz włoskim. Za swą służbę w lotnictwie austro-węgierskim otrzymał m.in. Order Korony Żelaznej oraz Krzyż Zasługi Wojskowej.

Powojenne losy braci Perinich są dość charakterystyczne dla epoki. Po rozpadzie Austro-Węgier szukali szczęścia, gdzie się dało. Richard ożenił się z węgierską hrabianką i osiadł w Austrii. Maximilian po zakończeniu wojny pracował w Austrii dla firmy Daimler, zginął w wypadku samochodowym w 1927 roku. Camilla zaś Polacy, z którymi służył, namówili, by został w odrodzonej Polsce i wstąpił do wojska. Zdecydował się na to i w połowie listopada 1918 roku jako ochotnik zgłosił się do służby lotniczej w Krakowie.

Gorączkowa praca

Pod koniec października 1918 roku było już więcej niż jasne, że wojna ma się ku końcowi. Państwa zaborcze i ich armie były w rozkładzie. Jednocześnie wzrastała aktywność Polaków służących w armiach tych krajów. Stopniowo przejmowali oni kontrolę nad różnymi instytucjami opuszczanymi przez obcych urzędników. Podobnie było w jednostkach wojskowych – polscy oficerowie przejmowali je najczęściej bez walki.

Działo się tak np. z lotniskami armii austriackiej. Już 31 października 1918 roku grupa polskich oficerów pod dowództwem kpt. Romana Florera zajęła lotnisko w krakowskich Rakowicach. Przykład z Polaków wzięli także oficerowie i żołnierze stacjonujący w innych miejscach upadającej monarchii austro-węgierskiej: lwowskie lotnisko Lewandówka zostało przejęte przez polskich żołnierzy 2 listopada 1918 roku, operacją dowodził por. Janusz de Beaurain. Dzień później grupa oficerów, którymi kierował por. pil. Wiktor Robotycki, przejęła kontrolę nad lotniskiem w Hureczku pod Przemyślem.

W zajętych kompleksach podjęto następnie próbę stworzenia polskich jednostek lotniczych. Były to trudne czasy, wymagające od oficerów samozaparcia, wytrwałości i… kreatywności. Jeden z uczestników tych wydarzeń napisał później na łamach „Przeglądu Lotniczego”, że trzeba było wówczas „tworzyć z niczego dobrze zorganizowane jednostki”. Samoloty, które znalazły się w wyposażeniu powstającego lotnictwa polskiego, bardzo często były zużyte i zdekompletowane, a utrzymanie ich w służbie wymagało nadludzkich wręcz wysiłków. Atmosferę tych wydarzeń najlepiej oddaje relacja owego uczestnika: „»Organizację« bowiem – w ówczesnym pojęciu – stanowiło zdobycie starego hangaru z dwoma, trzema wątpliwej jakości samolotami, z rozrzuconemi narzędziami i częściami zapasowemi… »Organizacją« nazywano zainstalowanie się w zimnym, rozwalonym baraku, bez »kancelarji«, papieru i ołówka. »Organizację« stanowiło kilku zapaleńców, którzy po żmudnem przeszukiwaniu zdobytych składów i po segregowaniu materiału w mroźny lub słotny wieczór, w rzekomym »uniformie«, pobitym wiatrem, bez względu na szarżę, z karabinem w ręku strzegli przez noce tego na poły spróchniałego sprzętu, a w dzień startowali na zbutwiałych samolotach. Oto właśnie jest »organizacja« roku 1918”.

Oddanie i skuteczność

Pierwsze miesiące niepodległości wypełniała gorączkowa praca. Atmosfera była napięta, ponieważ toczyła się przecież wojna z Ukraińcami, w powietrzu wisiał też konflikt z bolszewicką Rosją. W ludziach był jednak ogromny entuzjazm, objawiający się np. napływem ochotników chcących wstąpić do wojska i walczyć za Polskę. Na zajętych lotniskach formowano pierwsze polskie jednostki lotnicze. W Krakowie utworzono 1 i 3 Eskadrę Bojową, we Lwowie zaś – 2 Eskadrę. Jeśli chodzi o jednostki krakowskie, to dowództwo nad 3 Eskadrą przejął kpt. Karol Stelmach. Szybko się jednak okazało, że faktycznie organizacją formacji zajmował się mający duże doświadczenie kpt. Perini.

Początkowo wyposażenie jednostki było bardzo słabe. Ponieważ najlepszy sprzęt został skierowany do 1 Eskadry, na stanie jednostki dowodzonej przez Periniego znalazły się jedynie rozpoznawcze samoloty Hansa-Brandenburg C.II. Trwał konflikt polsko-ukraiński, naprędce zorganizowaną jednostkę przebazowano więc wkrótce do Lwowa, gdzie szybko włączyła się do walk.

W grudniu 1918 roku przeprowadzono reorganizację lotnictwa. Ujednolicona została numeracja poszczególnych eskadr, powstających na terenach trzech byłych zaborów. W ten sposób utworzona w Krakowie 1 Eskadra Bojowa została pod koniec 1918 roku przemianowana na 5 Eskadrę Lotniczą, a 3 Eskadra stała się 7 Eskadrą Lotniczą, którą już oficjalnie dowodził Perini.

W lutym 1919 roku utworzono ponadto jednostki wyższego rzędu, nazywane grupami lotniczymi i obejmujące eskadry głównych ośrodków – w Warszawie (I Grupa Lotnicza), Krakowie (II Grupa Lotnicza) i we Lwowie (III Grupa Lotnicza). Perini, jako człowiek sprawdzony i doświadczony, zajął się organizowaniem lotnictwa w strefie konfliktu z Ukraińcami, powierzono mu tam dowództwo nad III Grupą Lotniczą. Fakt, że Perini dowodził dużym zgrupowaniem, wcale nie oznaczał, że nie brał udziału w walce. Wręcz przeciwnie. Janusz Meissner wspominał: „Na Albatrosie lata kapitan Camillo Perini ze swym ulubionym obserwatorem, por. Karolem Friserem, a obsługę maszyny nadzoruje osobiście werkmistrz Wesseli. Samolot jest niemiecki, pilot jest Austriakiem, werkmistrz Czechem i tylko obserwator, pomimo obcego brzmienia swojego nazwiska, pochodzi ze znanej rodziny polskiej od dawna osiadłej we wschodniej Małopolsce”.

Za zaangażowanie w obronę Lwowa Perini otrzymał w czerwcu 1919 roku polskie obywatelstwo. Włoch wziął również udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Dał się wówczas poznać jako świetny dowódca, wykazując się zmysłem organizacyjnym, odwagą i skutecznością. Został awansowany, a następnie mianowany szefem lotnictwa przy Sztabie Ścisłym Naczelnego Dowództwa. Za swe zasługi otrzymał srebrny krzyż orderu Virtuti Militari oraz Krzyż Walecznych. Po zakończeniu działań wojennych został w armii, gdzie dowodził kolejno 1, 3 i 6 Pułkiem Lotniczym.

Szczerze oddani

„Kapitan Perini, rodem z południowego Tyrolu, mówi po niemiecku, klnie po włosku i zna zaledwie kilka wyrazów polskich, które tak przekręca, że trudno je zrozumieć. Jest krępy, żywy, nerwowy i przesądny. Nie pozwala, aby Seńkowski fotografował przed lotem jego samego lub samolot; z daleka omija napotkanego kota, aby mu nie przebiegł drogi; zabronił wstępu na lotnisko księżom i zakonnicom” – tak Periniego z tych pierwszych lat opisywał w swych wspomnieniach Janusz Meissner. Inni lotnicy opowiadali o nim z sentymentem. Janusz Kędzierski pisał: „Czasy pobytu na Lewandówce wspominano jako koszmar, a jednocześnie miłą sercu »epokę Periniego«. Camillo Perini, z pochodzenia Włoch, jako swoją drugą ojczyznę wybrał Polskę. Podwładni odwzajemniali mu się szczerym oddaniem. Nigdy nie słyszałem kogokolwiek mówiącego o nim ujemnie”.

Późniejsze, nie mniej interesujące losy Camillo Periniego, jak również jego niemałe zasługi, jeśli chodzi o pomoc polskim żołnierzom przedzierającym się na Zachód w pierwszych miesiącach II wojny światowej, to już temat na odrębną opowieść.

Robert Sendek
Źródło informacji: Polska-zbrojna.pl

Czytany 603 razy

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Lut 07, 2019
JAK samolot można odbudować? ... Odpowiedź jest prosta: trzeba się ...
Lut 11, 2019
Drogowy transport pasażerskich samolotów zawsze zwraca uwagę. W ...
Lut 11, 2019
Pierwszy pasażer posiadacza licencji PPL(a) to zawsze wielkie ...
Lut 08, 2019
Główną rolę w filmie, który wszedł właśnie na ekrany największych ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Maj 23, 2018
21 maja br. Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych nawiązała ...
Kwi 19, 2018
Na ukończeniu jest właśnie malowanie nowego hełmofonu dla por. pilota ...
Kwi 18, 2018
Piotr Rejmer i Tomasz Białoszewski z lotniczego portalu filmowego ...

Najczęściej czytane

Sty 29, 2019
Dwa nowe samoloty LET Aircraft Industries typu L 410 UVP E-20 trafią ...
Sty 27, 2019
Gdy por. Krzysztof Miko, pilot 7 Dywizjonu Lotniczego, został ciężko ...
Sty 29, 2019
Ludzie porzucają psy w lesie, albo samochody na parkingach, ale ...
Sty 24, 2019
Boeing z powodzeniem ukończył pierwszy testowy prototyp ...
Sty 25, 2019
23 stycznia br. do malborskiej Bazy wrócił z Bydgoszczy Mig-29 o ...
Sty 11, 2019
Siły Powietrzne Francji poinformowały o śmierci pilotów, którzy byli ...
Sty 10, 2019
We wtorek, 9 grudnia, w wieku 65 lat zmarła pilotka szybowcowa Iwona ...
Sty 04, 2019
Trzynaście lat mija od czasu kiedy poleciałem na pierwszą polską ...
Sty 02, 2019
Każdy kto miał do czynienia z modelarstwem zna zapewne firmę ...
Sty 02, 2019
Od 1 stycznia 2019 roku port na Sadkowie nie będzie obsługiwał lotów ...
Gru 18, 2018
Top Gun 2 jest teraz w fazie produkcji, a plan filmowy przeniósł się ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 22 Lutego 2019    |    Wydarzyło się: 1948 – Dokonano oblotu samolotu szkolno-treningowego LWD Junak. 1912 – Powstała holenderska wytwórnia lotnicza Fokker. 1925 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu sportowego, szkolnego i turystycznego de Havilland DH.60 Moth. 1975 - Dokonano oblotu radzieckiego samolotu szturmowego Su-25. 1985 – 50 osób zginęło w katastrofie malijskiego samolotu An-24 w mieście Timbuktu. 1987 - Dokonano oblotu Airbusa A320. 1993 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego McDonnell Douglas MD-90.

Lotnicza książka

Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...
Cze 06, 2018
Karaś, Junak, Iskra, Bies, wreszcie i Orlik. Pasjonaci aeronautyki ...
Mar 17, 2018
Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A ...
Mar 01, 2018
Kilka miesięcy temu nakładem poznańskiego wydawnictwa DYGRESJE ...
Lut 19, 2018
Był rok 1982. Od czterech lat byłem pracownikiem ZRLiLK. Ten akurat ...

Nasze Video

Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Sie 15, 2017
W tym roku postanowiliśmy zmienić miejscówkę i nakręcić przelot ...
Maj 19, 2017
Pod koniec kwietnia dzieci z jednej z warszawskich szkół podstawowych ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top