środa, 12 grudzień 2018 08:13

Katastrofa, której nic nie zapowiadało. Czy historia polskiego lotnictwa może być ciekawa? Część V.

Napisane przez Navcom Systems Fly
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
RWD 14b Czapla. - Źródło zdjęcia: Wikimedia Commons RWD 14b Czapla. - Źródło zdjęcia: Wikimedia Commons

Zakłady Mechaniczne Plage & Laśkiewicz przeżywały rozkwit. Nastały złote czasy dla lotnictwa polskiego. Pod kierownictwem wybitnego konstruktora Jerzego Rudlickiego skonstruowano 11 prototypów samolotów. W latach 1929–1930 zakłady wyprodukowały na licencji Fokkera jedenaście samolotów pasażerskich Fokker F-VIIB/3m.

Z Departamentem Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych podpisano kontrakt na dostawę 50 maszyn Lublin R-XIIIF. Rosnące w siłę polskie eskadry odebrały pierwszych siedem samolotów. Sytuacja wydawała się sielankowa. Jednak ...

CZARNE CHMURY

Gen. Rayski, zwolennik nacjonalizacji, wielokrotnie dawał dyrekcji zakładów do zrozumienia, że czeka je lepsza przyszłość po upaństwowieniu. Kiedy sugestie nie pomogły, Rayski narzucił zakładom w 1933 roku nowego dyrektora – płk. Józefa Zajączkowskiego. Zagroził nawet anulowaniem zamówień przez wojsko, jeśli fabryka nie przyjmie nowego szefa. Nad zakładem zaczęły zbierać się czarne chmury. Kiedy do Polski dotarła informacja o uszkodzeniu samolotu Lublin R-XIII, oskarżono zakład o produkcję samolotów z wadami konstrukcyjnymi. Przy okazji przypomniano wypadki z „latającymi trumnami”, „ujawniono” malwersacje finansowe oraz to, że zakład oprócz samolotów produkował karoserie samochodowe i kotły parowe, na które rzekomo pobierał fundusze z zaliczek na budowę samolotów. O samolotach R.XIII/R.XIV pisano, że nie mają żadnej wartości bojowej. Ministerstwo, za radą Rayskiego, cofnęło zamówienie na pozostałe samoloty. Na skutek kłopotów finansowych wynikających z zerwania umowy, wytwórnia Plage i Laśkiewicz ogłosiła upadłość. 18 samolotów R.XIIIF będących w budowie zostało wycenionych po cenie złomu, po czym wytwórnia została znacjonalizowana. Generał Ludomił Rayski odniósł sukces. Zwolnił inżyniera Rudlickiego, przejął jego notatki i projekty... Rudlicki nie został zatrudniony w żadnym z polskich zakładów lotniczych.

NOWA ERA

Fabryka przyjęła nazwę Lubelskiej Wytwórni Samolotów – LWS, zmieniono oznaczenia maszyn na LWS. W 1936 ukończono produkcję 50 egz. samolotów towarzyszących Lublin R-XIIIF, którą rozpoczęto przed ogłoszeniem upadłości zakładu. Na bazie projektu samolotu pasażerskiego, rozpoczęto prace nad polskim bombowcem LWS-4 „Żubr”. „Żubrem” zainteresowała się Rumunia, która planowała zakup 24 jednostek. Lot prototypu bombowca zakończył się śmiercią czterech osób. Przyczyną była wada konstrukcyjna. Rumuni z transakcji zrezygnowali. Mimo rażących uchybień w projekcie, produkcji nie przerwano. W latach 1936–1939 wyprodukowano 15 przekonstruowanych egzemplarzy samolotów. Skierowano je do jednostek szkoleniowych jako maszyny treningowe. Uruchomiono również produkcję licencyjnych samolotów łącznikowo-obserwacyjnych RWD-14 "Czapla". W chwili największego rozwoju, przedsiębiorstwo zatrudniało 1600 pracowników. W 1938 roku powstał prototyp samolotu rozpoznawczego LWS-3 „Mewa”. Produkcję rozpoczęto w 1939 roku. W tym czasie rozpoczęto przygotowania do wojny.

SMUTNY KONIEC

2 września 1939 roku około godziny 7:30 wytwórnia i przyzakładowe lotnisko zostały ostrzelane i dwukrotnie zbombardowane (2 i 9 września). Fabryka nie była przygotowana do obrony. W wyniku ataku zginęło 38 osób. Straty w infrastrukturze wytwórni były niewielkie - jeden hangar z samolotem „Żubr” oraz jedna, stojąca na lotnisku, „Mewa”. Część sprzętu uratowano, część spalono w lesie krępieckim. Na początku października 1941 roku, na terenie LWS przystąpiono do budowy obozu koncentracyjnego Majdanek. Zaadoptowano istniejące już budynki. Bocznicę zakładową wykorzystano jako rampę do wyładunku Żydów trafiających do obozu.

Po wojnie komunistyczne władze nie wznowiły już produkcji samolotów. W miejsce fabryki powstały Lubelskie Zakłady Naprawy Samochodów. Kadrę instruktorską wykorzystano do stworzenia Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku.

Samoloty projektowane i produkowane przez zakłady LWS:

  • LWS-1
  • LWS-2
  • LWS-3 Mewa
  • LWS-4 (lekki myśliwiec)
  • LWS-5
  • LWS-6 Żubr
  • LWS-7 Mewa II
  • Lublin R-XIII
  • RWD-14 (LWS Czapla)
  • PZL.39 prototyp lekkiego myśliwca

Zobacz poprzednie części przeglądu lotniczego z okazji 100-lecia lotnictwa polskiego

Materiały i zdjęcia udostępnione zostały przez: Navcom Systems Fly /  Zdjęcia ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego
https://nsfly.eu/images/szablon/logo.png

Czytany 793 razy

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Lut 07, 2019
JAK samolot można odbudować? ... Odpowiedź jest prosta: trzeba się ...
Lut 11, 2019
Drogowy transport pasażerskich samolotów zawsze zwraca uwagę. W ...
Lut 11, 2019
Pierwszy pasażer posiadacza licencji PPL(a) to zawsze wielkie ...
Lut 08, 2019
Główną rolę w filmie, który wszedł właśnie na ekrany największych ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Maj 23, 2018
21 maja br. Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych nawiązała ...
Kwi 19, 2018
Na ukończeniu jest właśnie malowanie nowego hełmofonu dla por. pilota ...
Kwi 18, 2018
Piotr Rejmer i Tomasz Białoszewski z lotniczego portalu filmowego ...

Najczęściej czytane

Mar 04, 2019
Jak podają największe polskie media min. RMF24.pl w rejonie ...
Lut 27, 2019
12 lutego wykonujący lot nad terytorium Republiki Czeskiej samolot ...
Lut 28, 2019
Bezpieczeństwo było, jest i będzie dla nas priorytetem. Przed chwilą ...
Mar 01, 2019
Na początek rozbudowy Państwowe Porty Lotnicze najpewniej wyburzą ...
Sty 29, 2019
Dwa nowe samoloty LET Aircraft Industries typu L 410 UVP E-20 trafią ...
Sty 27, 2019
Gdy por. Krzysztof Miko, pilot 7 Dywizjonu Lotniczego, został ciężko ...
Sty 29, 2019
Ludzie porzucają psy w lesie, albo samochody na parkingach, ale ...
Sty 24, 2019
Boeing z powodzeniem ukończył pierwszy testowy prototyp ...
Sty 25, 2019
23 stycznia br. do malborskiej Bazy wrócił z Bydgoszczy Mig-29 o ...
Sty 11, 2019
Siły Powietrzne Francji poinformowały o śmierci pilotów, którzy byli ...
Sty 10, 2019
We wtorek, 9 grudnia, w wieku 65 lat zmarła pilotka szybowcowa Iwona ...
Sty 04, 2019
Trzynaście lat mija od czasu kiedy poleciałem na pierwszą polską ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 26 Marca 2019    |    Wydarzyło się: 1981 – Lecący z Warszawy samolot PLL LOT An-24W z 46 pasażerami i 4 członkami załogi na pokładzie, podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Słupsku uderzył dwukrotnie o ziemię po czym stanął w płomieniach; zginął jeden z pasażerów, a 19 osób zostało rannych. 1931 – Założono szwajcarskie linie lotnicze Swissair.

Lotnicza książka

Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...
Cze 06, 2018
Karaś, Junak, Iskra, Bies, wreszcie i Orlik. Pasjonaci aeronautyki ...
Mar 17, 2018
Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A ...
Mar 01, 2018
Kilka miesięcy temu nakładem poznańskiego wydawnictwa DYGRESJE ...
Lut 19, 2018
Był rok 1982. Od czterech lat byłem pracownikiem ZRLiLK. Ten akurat ...

Nasze Video

Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Sie 15, 2017
W tym roku postanowiliśmy zmienić miejscówkę i nakręcić przelot ...
Maj 19, 2017
Pod koniec kwietnia dzieci z jednej z warszawskich szkół podstawowych ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top