wtorek, 16 lipiec 2019 18:24

Program Apollo potwierdził naukowe hipotezy dotyczące Księżyca.

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Program Apollo potwierdził naukowe hipotezy dotyczące Księżyca. Źródło zdjęcia: Pixabay.com / Pixabay License

Badania Księżyca wykonane w ramach programu Apollo nie przyniosły rewolucji w nauce, ale potwierdziły hipotezy, m.in. dotyczące powstania Srebrnego Globu. W czasach zimnej wojny misja ta miała bowiem głównie znaczenie wizerunkowe i prestiżowe - uważa dr Jacek Szubiakowski.

20 lipca przypada 50. rocznica pierwszego załogowego lądowania na Księżycu. Kiedy amerykański astronauta Neil Armstrong zszedł po drabince i postawił stopę na pokrytym pyłem Srebrnym Globie wypowiedział słynne słowa: "To jest mały krok człowieka, ale wielki skok dla ludzkości". W związku z rocznicą PAP rozmawia z ekspertami na tematy związane z eksploracją Księżyca.

Księżyc to jedyny naturalny satelita Ziemi. Z uwagi na bliskość do naszej planety był on celem badań licznych misji bezzałogowych, jak również załogowej - w ramach amerykańskiego programu Apollo, który ostatecznie zakończył się w 1972 r.

"W momencie pierwszego lądowania ludzi na Księżycu w lipcu 1969 r. wiedzieliśmy o tym ciele niebieskim naprawdę dużo. Dlatego badania, które wykonali astronauci, nie przyniosły rewolucji w nauce" - zauważa w rozmowie z PAP dyrektor Olsztyńskiego Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego, dr Jacek Szubiakowski.

"Misja ta miała bowiem głównie znaczenie wizerunkowe i prestiżowe w obliczu zimnej wojny" - uważa fizyk. W latach 60. XX. trwał wyścig między USA a ZSRR o supremację w kosmosie.

Naukowiec dodaje, że wykonane w czasie misji Apollo badania potwierdziły wcześniejsze, liczne hipotezy, choćby te dotyczące powstania Srebrnego Globu. Obecnie uważa się, że Księżyc powstał z materiału pozostałego po uderzeniu w Ziemię protoplanety wielkości Marsa nazywanej Thea. Zdarzyło się to w bardzo wczesnej fazie ewolucji Układu Słonecznego, ok. 4,5 mld lat temu. Ziemia miała wówczas zaledwie kilkadziesiąt milionów lat.

Potwierdzenia dla tej hipotezy dostarczyły badania skał, wykonane na powierzchni Księżyca. Naukowcy przyjrzeli się zawartym w nim izotopom tlenu i porównali ich proporcje z takimi samymi izotopami na Ziemi. Jak się okazało, ich stosunek był bardzo zbliżony, co wskazuje na wspólną historię obu ciał - zaznacza naukowiec. Jądro młodej Ziemi połączyło się z jądrem ciała niebieskiego, które w nią uderzyło - tak powstała Ziemia, po której stąpamy dziś. Z resztek po tej katastrofie pozostał materiał, z którego ostatecznie uformował się znany nam Księżyc.

"W ten sposób uzyskaliśmy ostateczne potwierdzenie na to, że Księżyc nie ukształtował się w Układzie Słonecznym pierwotnie tak, jak inne planety - tylko jest ściśle związany z Ziemią" - podkreśla naukowiec.

Astronauci misji Apollo zamontowali na powierzchni Księżyca zwierciadła odblaskowe. Dzięki nim udało się bardzo precyzyjnie określić zmieniającą się odległość Srebrnego Globu od Ziemi. Pomiaru dokonywano za pomocą wysłania wiązki laserowej z Ziemi. Średnia odległość Księżyca od Ziemi wynosi 384,4 tys. km.

W poznaniu tego, co kryje się pod powierzchnią Księżyca, pomagały sejsmografy, również wykorzystane w czasie misji Apollo. Ten z misji Apollo 11 przekazywał dane przez 3 tygodnie, a kolejne nawet do września 1977 r. Jak opowiada dr Szubiakowski, dzięki analizie danych płynących z tych instrumentów poznano wewnętrzną strukturę Księżyca. Okazało się, że zewnętrzna warstwa - skorupa - sięga ok. 60-70 km w głąb. Dalej znajduje się płaszcz (astenosfera), złożony głównie z oliwinu i piroksenu. W środku Srebrnego Globu jest natomiast żelazne, stałe jądro o promieniu ok. 240 km.

Sieć sejsmografów zarejestrowała też upadek ponad 1700 meteorów na powierzchnię Księżyca. Dzięki urządzeniom oszacowano, że ważyły od pół kilograma do nawet 5 t. Instrumenty te zarejestrowały również trzęsienia Księżyca, które miały swoje źródło na głębokości 800-1000 km. Odnotowano, że następowały co miesiąc. Ich magnituda nie przekracza 2, nie były to zatem to duże wstrząsy.

Zdaniem dr. Szubiakowskiego o Księżycu już wiadomo na tyle dużo, że nadeszła pora, by wszystkie naukowe ustalenia wykorzystać w praktyczny sposób. NASA, która planuje powrót załogowej misji na Księżyc już w 2024 r. zapowiada, że zamierza wykorzystać jego lokalne zasoby do utrzymania stałej obecności na Srebrnym Globie. Zgodnie z tym planem zalegający na powierzchni pył księżycowy (regolit) ma być przetwarzany na przykład na paliwo do rakiet czy do wytwarzania tlenu.

"Pył księżycowy był dla pierwszych astronautów źródłem stresu. Obawiano się nawet, że może być bardzo głęboki i może sprawić problemy w czasie lądowania. Na szczęście te obawy okazały się płonne" - dodaje Szubiakowski.

Jednak pył zaczął sprawiać problemy - był silnie naelektryzowany i przyczepiał się do skafandrów, które nosili astronauci stąpający po Księżycu. Bardzo trudno było go usunąć. Dodatkowo członkowie misji Apollo skarżyli się na związane z nim reakcje alergiczne.

Źródło informacji: PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

Czytany 385 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 16 lipiec 2019 18:27

Artykuły powiązane

Redakcja poleca

Sie 18, 2019
Zazwyczaj miało to wyglądać tak: ... Calutka ulica wstała już do ...
Sie 14, 2019
Miejscowość Czarna Góra i położone na jej terenie wzniesienie ...
Sie 11, 2019
W dniu 11 sierpnia 1994 roku o godz. 13.17 miało miejsce ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...

Najczęściej czytane

Sie 26, 2019
Dowódca, w stopniu Majora, Francisco (Paco) Marín Núñez, pilot ...
Sie 22, 2019
Do dialogu technicznego w sprawie średnich samolotów transportowych ...
Sie 21, 2019
14 września w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego odbędzie się Piknik ...
Sie 19, 2019
Od dziś piloci F-16 z 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego pełnią dyżur ...
Sie 18, 2019
Poważny wypadek samolotu pasażerskiego pod Moskwą, czy raczej „cud w ...
Lip 22, 2019
Z lecącego na wysokości 4000 metrów samolotu transportowego C-17 ...
Lip 18, 2019
17 lipca Ryanair ogłosił partnerstwo z polskim ośrodkiem szkolenia ...
Lip 15, 2019
Sam jest niewidoczny dla radarów, a jego sensory pozwalają pilotowi ...
Lip 11, 2019
Do końca wakacji Aeroklub Polski czeka od Was na zdjęcia samolotu ...
Lip 11, 2019
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zapowiedziało, że w połowie lipca ...
Kwi 26, 2019
Aeroklub Lubelski i Kagero Publishing Sp. z o.o. serdecznie ...
Kwi 25, 2019
Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać prelekcji na temat ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 20 Września 2019    |    Wydarzyło się: 1904 – W amerykańskim Dayton bracia Wright odbyli mierzący ponad kilometr lot na dwupłatowcu Flyer 2. 1942 - Amerykanie przeprowadzili pierwszy lot testowy przejętego w stanie nienaruszonym japońskiego myśliwca Mitsubishi A6M (tzw. Zero z Akutan). 1948 – Dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca Mi-1. 1950 – Dokonano oblotu radzieckiego samolotu pasażersko-towarowego Ił-14. 1966 - Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Surveyor 2. 1969 – 76 osób zginęło w południowym Wietnamie w wyniku zderzenia samolotu Douglas DC-4 z myśliwcem McDonnell Douglas F-4 Phantom II. 1970 – Radziecka sonda Łuna 16 wylądowała na Księżycu. 1993 - Zmarł Erich Hartmann, niemiecki pilot myśliwski (ur. 1922). 1926 – Zmarł Paul Turck, niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski (ur. 1893).

Lotnicza książka

Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top